Ιόνια Νησιά: Μήτρα και τροφός του ‘21 - Ενδιαφέρουσα εκδήλωση στις 25 Μαρτίου, στους Κυνοπιάστες

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΟΥ ’21 ΚΑΙ ΤΑ 150 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΤΑΝΗΣΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙΔΑ ΤΗΣ Ε.Ε.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ UNESCO

q     Ομιλία Γιώργου Σκλαβούνου, στην αίθουσα της Φιλαρμονικής Κυνοπιαστών

q     Θεατρική παρουσίαση του τραγουδιού της Κερκυραϊκής Λαϊκής Παράδοσης «Τριώ μερώ γαμπρός, δώδεκα χρόνους σκλάβος»

Μια ξεχωριστή και ασυνήθιστη εκδήλωση συνδιαργανώνουν την Τρίτη 25 Μαρτίου 2014, ανήμερα της Εθνικής Γιορτής, το Κέντρο UNESCO Ιονίου και η Εστία Ιστορίας & Πολιτισμού Κυνοπιαστών «Γρηγόρης και Κώστας Δαφνής», υπό την αιγίδα της Εθνικής Επιτροπής της UNESCO.

H εκδήλωση που είναι αφιερωμένη στην Επέτειο της Εθνικής Παλλιγγενεσίας και στα 150 χρόνια από την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα, περιλαμβανει:

Ο ομιλητής Γιώργος Σκλαβούνος

1. Ομιλία του ιστορικού ερευνητή Γιώργου Σκλαβούνου (φωτο) με θέμα: «Ιόνια Νησιά: Μήτρα και τροφός του ‘21». Ο ομιλητής θα παρουσιάσει τον αποφασιστικό, καθοριστικό ρόλο των Επτανήσων στην ΕΘΝΕΓΕΡΣΙΑ, στην προετοιμασία του 1821, στην ενίσχυση του ρόλου της Φιλικής Εταιρείας και την επιτυχία της Επανάστασης.

2. Θεατρική απόδοση του μεσαιωνικού τραγουδιού της λαϊκής κερκυραϊκής παράδοσης, «τριώ μερώ γαμπρός, δώδεκα χρόνους σκλάβος». Στην παράσταση που ανεβαίνει από νέους και νέες των Κυνοπιαστών, την καλλιτεχνική επιμέλεια έχει η δασκάλα Ευτυχία Σουρβίνου, τη μουσική επιμέλεια, η δασκάλα μουσικής Αρτεμις Πουλημένου, ενώ συμμετέχει ο Πολυφωνικός Χορός Κυνοπιαστών «Γειτονία» με συντονιστή το Γιώργο Ανυφαντή. Τη λαογραφική έρευνα επιχειρεί ο Στέφανος Πουλημένος.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 25 Μαρτίου 2014, στις 7.30 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων της Φιλαρμονικής Κυνοπιαστών.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ

Tριώ μερώ γαμπρός, δώδεκα χρόνους σκλάβος

Ένα συγκλονιστικό τραγούδι της κερκυραϊκής λαϊκής παράδοσης

Ένα από τα πολλά παλιά τραγούδια της λαϊκής κερκυραϊκής παράδοσης είναι του «Γιάννη σκλάβου» που έχουν καταγράψει ο Σπυρίδων Ζαμπέλιος, στα μέσα του 19^ου αιώνα και οι Γεράσιμος Σαλβάνος και Γιάννης Μαρτζούκος στις αρχές του 20^ου αιώνα, στις συλλογές που εξέδωσαν για τα «Κερκυραϊκά Δημοτικά Τραγούδια» με αναφορές σε παραλλαγές της Λευκίμμης και των Αργυράδων.

Οι καταγραφές αυτές, ωστόσο, θα είχαν την σχετικά περιορισμένη αξία, μόνο ενός δημοτικού ποιήματος που κάποτε τραγουδήθηκε, αν δεν διασωζόταν η μοναδική, προς το παρόν, ζωντανή μαρτυρία της μελωδίας ενός αποσπάσματος του τραγουδιού, όπως αποδόθηκε από τις αδελφές Φροσύνη Ροή - Πολίτη και Κατίνα Ροή - Πηλού, στους Καλαφατιώνες Κέρκυρας, τον Οκτώβρη του 2012, σε συνεργείο της ΕΣΤΙΑΣ Ιστορίας και Πολιτισμού των Κυνοπιαστών, για το ρεπερτόριο του Πολυφωνικού Χορού «ΓΕΙΤΟΝΙΑ».

Μια στοιχειώδης έρευνα γύρω από το τραγούδι αυτό, αποκάλυψε ενδιαφέροντα στοιχεία για την προέλευσή του και τις διάφορες παραλλαγές του.

Η Κερκυραία ερευνήτρια Αλεξάνδρα Τζώρα στο βιβλίο της με τον τίτλο «Το Κερκυραϊκό Δημοτικό Τραγούδι – Πηγές και επιδράσεις – Συγκριτική Μελέτη» που εκδόθηκε το1986 από την Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών, περιλαμβάνει αυτό το τραγούδι στην κατηγορία των Ακριτικών και στην ειδικότερη ενότητα των «τραγουδιών της αρπαγής».

Στην συγκριτική μελέτη και παρουσίαση του τραγουδιού παραθέτει στίχους από τις παραλλαγές του της Λευκίμμης και των Αργυράδων Κέρκυρας, της Κυζίκου Προποντίδας, της Σωζόπολης Μ. Ασίας, του Ρεθύμνου Κρήτης, των Τζουμέρκων της Ηπείρου και της Κερασούντας του Πόντου, ενώ σημειώνεται ότι περιλαμβάνεται επίσης στις συλλογές του Σπυρίδωνος Ζαμπέλιου, Αrnold Passow και βεβαίως στην «Εκλογή» - «Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια» της Ακαδημίας Αθηνών.

Είναι έτσι προφανές από την παράθεση των στίχων και την όλη πλοκή του, ότι το τραγούδι του «Τριώ μερώ γαμπρός, δώδεκα χρόνους σκλάβος», ήλθε στην Κέρκυρα από άλλες περιοχές του Ελληνισμού και πιθανότατα – όπως υποστηρίζει η Αλεξ. Τζώρα -  από τις παραλλαγές της Κυζίκου, της Σωζόπολης ή του Ρεθύμνου.

Πώς ρίζωσε στην Kέρκυρα

Η Κορυφώ μέσα στο Παλαιό Φρούριο και δεξιά το ανοχύρωτο Ξώπολι (έξω - εκτός των τειχών - πόλη)

Στην Κέρκυρα ρίζωσε το τραγούδι γιατί άγγιζε τις πιο ευαίσθητες χορδές των κατοίκων, κυρίως της υπαίθρου του νησιού, κατά τον 16^ο και 17^ο αιώνα, που είχαν γνωρίσει σε μεγάλη έκταση ή ζούσαν με τη θύμηση της σκλαβιάς δικών τους ανθρώπων, μετά την αποτυχημένη για τους Τούρκους, πρώτη πολιορκία της Κέρκυρας το 1537, για την οποία το νησί πλήρωσε βαρύτατο τίμημα.

Ο Σουλεϊμάν Β' ο Μεγαλοπρεπής

Τότε, υπολογίζεται ότι πάνω από 20.000 Κερκυραίοι – το πιο ζωντανό και δυναμικό τμήμα του πληθυσμού – που γλίτωσε από τις ανελέητες σφαγές στις οποίες επιδόθηκαν οι δυνάμεις του σουλτάνου Σουλεϊμάν Β΄ του Μεγαλοπρεπή, με πρωταγωνιστή τον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, πιάστηκαν αιχμάλωτοι και μεταφέρθηκαν για να πουληθούν ως σκλάβοι, στα σκλαβοπάζαρα της ανατολής (Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Καλλίπολη κ.α).

Για την τραγική εκείνη εποχή, συγκλονιστική είναι η μαρτυρία του Κερκυραίου Νίκανδρου Νούκιου, που σε σημείωμά του έγραψε:

«Φάνηκε, που λέτε, καλό στον Σουλεϊμάνη ν’ αφανίσει το νησί με φωτιά και σίδερο, και την πολιτεία, αν ήταν μπορετό, να την υποτάξει. Για τούτο, οι βάρβαροι σκορπίστηκαν στο ξωπόλι κι αφανίσανε τα σπίτια. Αφού τα ξεγυμνώνανε, τους βάνανε φωτιά, κι όσους ανθρώπους πιάνανε, τους παίρνανε σκλάβους και πολλούς τους ξεκάνανε.
Οι άλλοι του στρατού, αφού ξεμπαρκάρανε, όπως είπαμε, αρχίσανε από τον τόπο που ήτανε γύρω από το ξωπόλι κι ανοιχτήκανε και σκορπίσανε σ' όλο το νησί κι όσους βρίσκανε μπροστά τους, τους φερνότανε με τον πιο ανελέητο τρόπο. Σκοτώνανε, σκλαβώνανε, κουρσεύανε, γδύνανε, βάνανε φωτιά, τσακίζανε, κακομεταχειριζότανε, ωσά να ‘τανε μεθυσμένοι, κοπέλες και παντρεμένες, χωρίς ν’ απαφήνουνε τα παιδάκια και τα παλικαρόπουλα, σφάζανε γέρους και γριές χωρίς συμπόνια, βρωμίζανε εκκλησιές και ξωκλήσια»…

“…Την επομένη που έπνεε ούριος άνεμος, αναχωρήσανε, έχοντας πάρει είκοσι δύο χιλιάδες νησιώτες σκλάβους, και σωρούς από χρυσάφι και ασήμι». 

Ο ιστορικός Μάρμορας γράφει: 

«…Έμενεν η νήσος μετά την αναχώρησιν των Τούρκων τοσούτον κατεστραμμένη, ώστε ωμοίαζε σκελετόν άμορφον και κινόντα εις οίκτον και ευσπλαχνίαν…» 

Στις συνθήκες αυτές, ένα τραγούδι που αναφέρεται σε απελευθέρωση σκλάβου από τούρκικο πλοίο (φρεγάτα) και με οποιοδήποτε τρόπο φτάνει στην Κέρκυρα, επειδή εξέφραζε τον καημό χιλιάδων οικογενειών του νησιού, έγινε γρήγορα δικό τους. Δέχτηκε βέβαια την τοπική επίδραση, με γλωσσικές και φραστικές παραλλαγές και αποδόθηκε με μελωδίες που έχουν μοναδικό κερκυραϊκό – βυζαντινό χρώμα, χορεύτηκε δε σε έναν αρχέγονο, λιτό χορευτικό ρυθμό (είδος συρτού χορού).

Το τραγούδι του «Γιάννη σκλάβου», μαζί με άλλα ακόμη παλαιότερα, όπως το «Κάτω στον Αη Γιώργη» και τα αποσπάσματα από το Βυζαντινό ποίημα – τραγούδι «Λιογέννητη» του 11^ου αιώνα, τραγουδήθηκε και χορεύτηκε σε πολλά χωριά της Κέρκυρας, στην κορύφωση των ετήσιων λαϊκών γιορτών της Αποκριάς, χωρίς βέβαια να έχουν αποκριάτικο περιεχόμενο. Τραγουδήθηκαν και χορεύτηκαν ως αφηγηματικά τραγούδια, με ενδιαφέρουσα πλοκή και κατάληξη άλλοτε ευχάριστη, όπως του «Γιάννη σκλάβου» και άλλοτε τραγική.

Η υπόθεση του τραγουδιού

Κεντρικό πρόσωπο του αφηγηματικού μεσαιωνικού τραγουδιού, είναι ο Γιάννης που είχε την κακή τύχη να πιαστεί από του Τούρκους, τρεις μέρες μετά το γάμο του και να μείνει σκλάβος 12 χρόνια! Σκλάβος σε πλοίο – αναφέρεται σε κάτεργα και φρεγάτες – που συγκροτούσαν ένα ολόκληρο στόλο,

«Σαράντα δύο κάτεργα κι εξήντα δυό φρεγάδες»

Εκεί, σημειώνεται πως «έχει και σκλάβο όμορφο, στα σίδερα δεμένο» που  το τραγούδι τον θέλει να ομολογεί:

«ήμουν τριώ μερώ γαμπρός, δώδεκα χρόνους σκλάβος».

Ο σκλάβος Γιάννης, κάποια στιγμή αναστέναξε βαθιά και «στάθηκε η φριγάδα».

Ο Τούρκος καπετάνιος ρώτησε ποιός και γιατί αναστέναξε για να λάβει την απόκριση:

«Εγώ είμαι π’ αναστέναξα κι εστάθηκε η φριγάδα,

θυμήθηκα το σπίτι μου, τη δόλια μου γυναίκα…»

Τότε, αφού ζήτησε από το σκλάβο να τραγουδήσει για να τον απελευθερώσει, αυτός το κάνει με βαριά καρδιά λέγοντας:

«Πολλά τραγούδια έχω πει, μα λευτεριά δεν είδα,

μ’ αν είναι για τη λευτεριά να τραγουδήσω κι άλλο»

αποκαλύπτοντας ότι στο όνειρο που είδε πως

«σήμερα αμπέλια μου πουλού, τσ’ ελιές μου τσι μοιράζουν,

τη δόλια τη γυναίκα μου τη στεφανώνεται άλλος».

Τότε, συγκινημένος ο καπετάνιος από τα λόγια αυτά και το τραγούδι που είπε ο Γιάννης σκλάβος, τον απελευθερώνει και του δίνει γρήγορο άλογο να επιστρέψει στον τόπο του.

Ελεύθερος πλέον ο Γιάννης,

«βιτσιά βαρεί του γρίβα του, στ΄ αμπέλι του αρεβέρνει,

και βρίσκει τον πατέρα του τ’ αμπέλια να κλαδεύη…»

Ο πατέρας δεν αναγνωρίζει το γιό του, και στην ερώτηση, ποιανού είναι το χτήμα, απαντάει:

«Τση ερημιάς, τση ακλεριάς του γιού μου του Γιαννάκη,

που ήταν τριώ μερώ γαμπρός, δώδεκα χρόνους σκλάβος

κι’ άλλοι φορούν τα ρούχα του, άλλοι ‘χουν τ’ άρματά του

Σήμερα σπίτια του πουλού, κι αμπέλια του κλαδεύου,

Σήμερα τη γυναίκα του μ’ άλλονε στεφανώνου»

Αυτά ακούοντας ο Γιάννης από το γέροντα (πατέρα του) τον ρωτάει αν προφτάνει το γάμο κι εκείνος του απαντάει:

«αν έχεις γρήγορο άλογο στην εκκλησιά τσου φτάνεις…»

Τρέχει λοιπόν και τους μετέχοντες στο γάμο «έβρηκε στην τάβλα καθισμένους».

Ζητάει κέρασμα ως ξένος για τη χαρά και η μάνα της νύφης στέλνει την κόρη της να τον κεράσει.

Ο Γιάννης βγάζει από το χέρι του και της χαρίζει τον αρραβώνα του και η νύφη κάτι γνώριμο διακρίνει σ’ αυτόν. Τον κοιτάζει στα μάτια, τον αναγνωρίζει και της πέφτει, από την ταραχή, ο δίσκος με το κέρασμα από τα χέρια.

Τότε απευθύνεται στους καλεσμένους του γάμου της και τους λέει αποφασιστικά:

«Συμπεθεριά, στα σπίτια σας, δικοί στα εδικά σας,

Εγώ ‘βρηκα το Γιάννη μου, το πρώτο μου στεφάνι.

Ο γρίβας εγονάτισε κι η κόρη απάνω ευρέθη.

Σαν άνεμος την άρπαξε, σαν άνεμος την πήρε…».

Μία εκδοχή του τραγουδιού αυτού, με την εντυπωσιακή  μελωδία της Ανατολικής Ρωμυλίας, αποδίδει ο Θύμιος Γκογκίδης τη βρίσκει κανείς στο YOUTUBE, γράφοντας στην αναζήτηση: Θύμιος Γκογκίδης, σκλάβος.

΄Ερευνα – καταγραφή: Στέφανος Πουλημένος, Οκτώβριος 2013

ΕΣΤΙΑ ΚΥΝΟΠΙΑΣΤΩΝ - koinonkynopiaston.blogspot.gr

Κερκυραϊκές μελωδίες - σύνθεση Σπ. Προσωπάρη - σε συναυλία της μπαντίνας της ΦΕΚ (Παλαιάς)

Η σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου γέμισε από παιδιά. Νεαρούς -ές μουσικούς της μπαντίνας της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κέρκυρας (Παλαιάς), που έδωσε πρόσφατα (22.02.2014), μια εντυπωσιακή συναυλία, μπροστά στο πυκνό και ενθουσιώδες ακροατήριο, που συνοδεύει κάθε της εμφάνιση.

Στο πρόγραμμα της συναυλίας, που εκτελέστηκε σε πολύ υψηλό ποιοτικό επίπεδο, διακρίναμε την άκρως ενδιαφέρουσα σύνθεση του ταλαντούχου μαέστρου Σπύρου Προσωπάρη* με επτά κερκυραϊκά μουσικά θέματα.
Τα θέματα αυτά ήταν εμπνευσμένα από τη λαϊκή και την έντεχνη μουσική παράδοση του νησιού μας και χειροκροτήθηκαν ιδιαίτερα θερμά από το κοινό, μαζί με τον νεαρό σολίστα Σταμάτη Μπράτο στο τρομπόνι.

Συγχαρητήρια! Πάντα τέτοια...

* Ο μαέστρος Σπύρος Προσωπάρης είναι συνδεδεμένος με τους Κυνοπιάστες καθώς, 16χρονος έφηβος, στα μέσα της 10ετίας του 1990, συγκρότησε στο πλαίσιο της Φιλαρμονικής του Χωριού, το νεανικό μουσικό σύνολο «Φιλόμουσοι Νέοι», με το οποίο έδωσε συναυλία και στο Δημοτικό Θέατρο της πόλης, που διηύθυνε ο ίδιος. Είχε από τότε φανεί το μεγάλο μουσικό του ταλέντο, το οποίο μέσα από σπουδές και μια λαμπρή πορεία που ακολούθησε, κατέληξε στη γενική αναγνώριση και την ανάληψη καθηκόντων αρχιμουσικού στην ιστορική «Παλαιά» Φιλαρμονική της Πόλης. Από τότε διατηρεί στενούς φιλικούς δεσμούς με τους Κυνοπιάστες και με όλους όσους γνώρισε και συνεργάστηκε. Όπως δε ο ίδιος ομολογεί, μερικά από τα θέματα της λαϊκής μουσικής παράδοσης της Κέρκυρας, είναι εμπνευσμένα και από τη δουλειά που κάνει στο αντικείμενο αυτό, ο Πολυφωνικός Χορός Κυνοπιαστών "Γειτονία".

Γιορτάστηκε στους Κυνοπιάστες η αναστήλωση των εικόνων την Κυριακή της Ορθοδοξίας (Α΄ Κυριακή των Νηστειών)

Η Κυριακή της Ορθοδοξίας και η αναστήλωση των ιερών εικόνων, γιορτάστηκε και στην ενορία των Κυνοπιαστών, την Α’ Κυριακή των Νηστειών (9 Μαρτίου).

Η γιορτή αναφέρεται στην λήξη της μακράς  περιόδου της εικονομαχίας στην ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία (Βυζάντιο), που διήρκεσε από το έτος 726 έως το 843, οπότε με την καταλυτική παρέμβαση της Αυτοκράτειρας Θεοδώρας (της Αυγούστας), επικράτησε η ορθή ερμηνεία για τις εικόνες που συνοψίζεται στα εξής:

Η λατρεία και η τιμή αποδίδεται στα ιερά πρόσωπα των εικόνων και όχι στα υλικά (ξύλο, χαρτί, χρώματα κλπ.) από τα οποία είναι κατασκευασμένες αυτές.

Στους Κυνοπιάστες λοιπόν, προς το τέλος της Θείας Λειτουργίας, στον Ι.Ν. της Υ.Θ. Ελεούσας, έγινε λιτάνευση των ιερών εικόνων στο κέντρο του χωριού, βοηθούντος και του καιρού, έξω από την εκκλησία, με τη συμμετοχή πολλών ενοριτών, που κρατούσαν στα χέρια τους εικόνες, όπως επιβάλλει η παράδοση.

Ο εφημέριος π. Χρυσόστομος Kουτσούρης, εξήγησε στο εκκλησίασμα, το ιστορικό και τη σημασία της μεγάλης γιορτής, που τιμάται σε όλες τις ανά τον κόσμο ορθόδοξες εκκλησίες.

Λίγο πριν το μεσημέρι της ίδιας γιορτής, γίνεται στην πόλη της Κέρκυρας, λιτάνευση του Ιερού Σκηνώματος της Αγίας θεοδώρας της Αυγούστας, που καθιερώθηκε στα μέσα της 10ετίας του 1980, από τον μακαριστό, τότε μητροπολίτη, Τιμόθεο.

Φέτος, η Κυριακή της Ορθοδοξίας, συνέπεσε με τη γιορτή των Αγίων Σαράντα Μαρτύρων, η μνήμη των οποίων τιμάται στο ομώνυμο ξωκκλήσι, στα όρια των Κυνοπιαστών με τους Αγίους Δέκα, πίσω από το συνοικισμό της Μηλιάς.

Ζημιές σε σπίτι από πτώση γέρικου ελαιοδέντρου

Ένα μικρό αεράκι το μεσημέρι του Σαββάτου (1^η Μαρτίου 2014) στάθηκε αρκετό για να ρίξει στο έδαφος, κάθετα στο δρόμο και στην αυλή του γειτονικού νεόδμητου σπιτιού, μια ολόκληρη γέρικη ψηλόκορμη ελιά. Το περιστατικό συνέβη στην περιοχή των Κυνοπιαστών, κάτω από το Σόχωρο, λίγο πριν το σπίτι του Σωτ. Ρεβύθη και το σπίτι που έπαθε σημαντικές ζημιές είναι της οικογένειας Γκρέμου.

Η πτώση του ελαιοδέντρου, έκοψε την παροχή ρεύματος ρίχνοντας στο έδαφος και το μεταλλικό ιστό της. Κατέστρεψε επίσης το μεγάλο μεταλλικό πορτόνι της αυλής του σπιτιού και τμήμα από τα κάγκελα του μπαλκονιού του 1^ου ορόφου. Τα κλαδιά της ελιάς έφτασαν ακόμη και στην πρόσοψη του σπιτιού, ενώ πιθανότατα έκοψαν και ένα καλώδιο του ΟΤΕ.

Ο συντοπίτης που υπέστη τις ζημιές ειδοποίησε την Αμεση Επέμβαση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας που ανταποκρίθηκε ταχύτατα και ελευθέρωσε το δρόμο κόβοντας τον κορμό και τα κλαδιά της ελιάς και τη ΔΕΗ, συνεργείο της οποίας αποκατέστησε την παροχή του ρεύματος.

Όπως αποδείχτηκε, ο κορμός της γέρικης ελιάς, ηλικίας περίπου τριών αιώνων, ήταν κούφιος και σάπιος και έσπασε κοντά στο έδαφος, υποχωρώντας στο μεγάλο βάρος κορμού και κλαδιών, που υπερέβαιναν σε ύψος τα 10 μέτρα.

Το γεγονός αυτό επιβάλλει ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα σε όσους έχουν γέρικα δέντρα δίπλα στα σπίτια τους. Ειδικότερα, για τις παλιές ελιές του κερκυραϊκού ελαιώνα, οι ιδιοκτήτες τους πρέπει, σε κάθε περίπτωση, πολύ δε περισσότερο, όταν είναι δίπλα σε σπίτια, να κατεβάζουν το ύψος τους στα 4 μέτρα, όπως προβλέπει και η σχετική οδηγία της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικονομίας της Π.Ε. Κέρκυρας. Το δέντρο σ’ αυτό το ύψος (των τεσσάρων μέτρων), ενισχύει την αντοχή του, αναπτύσσει νέα κλαδιά με ζωηρό φύλλωμα και για όσους ενδιαφέρονται, ξαναγίνονται και παραγωγικά.

Υπενθυμίζουμε ότι τα δέντρα αυτά είναι ζωντανά μνημεία της κερκυραϊκής φύσης και η κοπή τους από τη ρίζα, απαγορεύεται από το νόμο. 

Η γιορτή της αποκριάς στην κερκυραϊκή ύπαιθρο

Η σχέση του Κερκυραϊκού Καρναβαλιού με τη Βενετία, έχει περιορισμένη αναφορά, στην πόλη της Κέρκυρας, με αμφιλεγόμενο περιεχόμενο και συγκεκριμένες κοινωνικές αναφορές.
Αντίθετα, όπως μας πληροφορεί ο Κερκυραίος Λαογράφος Γεράσιμος Χυτήρης (φωτο δεξιά), στο βιβλίο του «Τα Λαογραφικά της Κέρκυρας» - Κέρκυρα 1988, η Αποκριά παρείχε μεγάλη ευκαιρία ελληνικού τραγουδιού και χορού στα χωριά της Κέρκυρας, επί αιώνες, τουλάχιστον μέχρι και τα μέσα της 10ετίας του 1960.
Τις Κυριακές της Αποκριάς και της Τυρινής (Τρινές), κατά το βράδυ μαζεύονταν οι γυναίκες της κάθε γειτονιάς, στο ύπαιθρο αν το επέτρεπε ο καιρός, ή σε ευρύχωρα ισόγεια. Τραγουδούσαν χωρίς τη συνοδεία μουσικών οργάνων και ταυτόχρονα χόρευαν. Τα τραγούδια ήταν κυρίως παραλογές (διηγηματικά 15σύλλαβα) αναγόμενα στη Βυζαντινή περίοδο. Η πρώτη - και όχι σπάνια ο πρώτος - του χορού, τραγουδούσε τον πρώτο στίχο. Δημιουργούσε τομή  στη 10^η συλλαβή, απαναλάμβανε την 9^η και 10^η και προχωρούσε ως την τελική 15^η.

Τέτοια τραγούδια ήταν ο «Γαζιανάκης» σε Κυνοπιάστες, Σιναράδες, Σκριπερό, Αργυράδες, Χωρεπίσκοπους κλπ. αλλά  και «Η βάγια που δε θέλει το Ρηγόπουλο» που καταγράφηκε στους Καλαφατιώνες, «Ο κυρ Βοριάς εμήνυσε», «Της κουμπάρας που έγινε νύφη» «Ο Κωνσταντίνος ο μικρός» «Ο Αη Γιώργης και το θεριό» κ.ά.
Επιπρόσθετα, στους Αυλιώτες καταγράφηκε και το καθαρά αποκριάτικο τραγούδι με λαϊκά δίστιχα και το γενικό τίτλο "Τούτες οι μέρες το 'χουνε". Ας το δούμε

Τούτες οι μέρες το ΄χουνε

Αποκριάτικο χορευτικό Κέρκυρας, σε εκδοχή Αυλιωτών

Τούτες οι μέρες το ΄χουνε, τούτες οι δυό βδομάδες,

να τραγουδάνε τα παιδιά, να χαίροντ’ οι μανάδες.

Τσ’ Απόκριες και τσι Τρινές και των Αγιών Θοδώρων

σου κάμανε την προξενιά μωρή παλιοκοτζώρω.

Την προξενιά μου κάματε κι εγώ τηνε χαλάω,

τον πρώτο μου αγαπητικό δεν τον αλησμονάω

Καλώς την τη σαρακοστή με τα λαχανικά της

και με τσι πρασουλίδες της και με τα γυαλικά της.

Κουμπάρε φάε λάχανα και πιές από τον μπότη,

κι αν δεν σ’ αρέσει το φαϊ, φάε και παλιοχόρτι

Τσ’ Απόκριες χορεύουνε και τσι Τρινές γλεντάνε,

και την ημέρα τση Λαμπρής, κόκκινα αυγά τσουγγράνε.

Καλώς την τη Σαρακοστή, την Καθαρά Δευτέρα,

Γειά σου ξανθέ μου άγγελε, λευκή μου περιστέρα.

Θυμάσαι που ερίξαμε του κάλυβα την πόρτα,

και σα δαμάλια κρούζαμε απάνω στα μπαλότα

Ορέ κοντοπαλίκαρο με τσι λιανές αρίδες,

στο λουτρουβιό δε σ’ ήθελα να πλένεις τσι σφυρίδες,

μα σ’ ήθελα τ’ ανάσκελα σα στέκεις να στο πιάνω

το κατσαρό γενάκι σου κι ύστερ’ ας αποθάνω.

Σαν τι τραγούδι να σου πω, μάτια μου να σ’ αρέσει,

π’ έχεις αγγελικό κορμί και δαχτυλίδι μέση.

Και δω που τραγουδήσαμε, σήμερα και του χρόνου,

η συντροφιά κι οι ακροατές να ζήσουν πολλούς χρόνους

Το τραγούδι της Λιογέννητης

 Το μακροσκελές τραγούδι «της Λιογέννητης», ο μεγάλος της λαογραφίας μας Ν. Πολίτης, το κατατάσσει στα Ακριτικά Τραγούδια, ταυτίζοντας τους δύο εραστές με τον Διγενή Ακρίτα και την Ευδοκία, κόρη του Ανδρόνικου Δούκα και που, σύμφωνα με τους Γ. Κ. Σπυριδάκη και Λ. Α. Πετρόπουλο, ταυτίζεται με αυτό του Χαρζανή και Γατζιαννάκη, παρατηρείται παρόμοια μεταμφίεση του Κωνσταντή ή Χαρζανή  ή Γιαννάκη ή Μαυρουδή ή Διγενή ή Διονή  ή Χατζαρή ή Γιάννη ή Γατζιανό ή Γκαζιανό ή Γιό του Δούκα. Η ηρωίδα φέρει τα ονόματα Αρετή, Αρετούσα, Μαριώ, Μάρω, Λιογέννητη, Λυγερή.

Ο Ν. Πολίτης για τη σύνθεση του τραγουδιού της Λιογέννητης έλαβε υπ’ όψιν του πολλές παραλλαγές του τραγουδιού διότι «ὅταν δὲν ἔχωμεν εἰμὴ ἓν μόνον κείμενον τοῦ ἄσματος, ὀφείλομεν κατ’ ἀνάγκην παραλάβωμεν αυτὸ κολοβὸν και παρεφθαρμένον. Ἂν δ’ ὅμως ὑπάρχουν πλείονες παραλλαγαὶ τοῦ αὐτοῦ ἄσματος, ἡ ἐπανώρθωσις τῶν ἐλλείψεων εἶναι δυνατή, διότι οἱ διάφοροι παραλλαγαὶ συμπληρώνουν ἤ διορθώνουν ἄλλας».

Μία από αυτές, που έλαβε υπ’ όψιν του ο μεγάλος δάσκαλος της λαογραφίας, είναι και αυτή της Κέρκυρας, καταγεγραμένη από τον Αντώνιο Μανούσο, καθώς επίσης αυτές των Κορινθίας, Αιγίνης, Κεφαλληνίας, Λακκοβικίων Μακεδονίας, Βιζύης και Μηδείας Κωνσταντινουπόλεως, Βάρνας, Οδησσού, Καρυών Καβακλί, Κρήτης, Μήλου, Θήρας, Σύρου, Πυργίου Χίου, Νισύρου, Σύμης, Καστελλόριζου, Κύπρου, Τραπεζούντος, Κορσικής κ.λπ. ανέκδοτων.

Η Λιογέννητη (στην Κέρκυρα)

Ο Κωσταντής ο ομορφονιός, ο μικροκωσταντίνος

μια μέρα  θέλησε να βγη να λαγοκυνηγήση,

και διάβαινε καμαρωτός απ’ την πλατειά τη ρούγα.

Εκεί είδε τη Λιογέννητη με τετρακόσιαις σκλάβες.

Σε κρεμεζιά τριανταφυλλιά ήταν ακουμπισμένη,

κ’ είχε τα φρύδια τορνευτά, τα μάτια σα ζαφείρι,

και ‘ς το μικρό το δάχτυλο είχε το δαχτυλίδι,

καλλιά ‘λαμπε το δάχτυλο παρά το δαχτυλίδι.

Ωσάν την είδ’ ο Κωσταντής, αφήνει το κυνήγι.

Κινάει να πάη ‘ς το σπίτι του σα μήλο μαραμμένος.

Χωρίς θέρμη θερμάθηκε, χωρίς το ριόν ερριάστη,

δίχως τον πονοκέφαλο έπεσε ‘ς το κρεβάτι.

«Μάννα, ψυχή, μάννα, καρδιά, μάννα και το κεφάλι.

Μάννα, θολά είναι τα βουνά και θαμπερό το σπίτι.

-Γιε μου, καλά είναι τα βουνά και λαμπερό το σπίτι,

μα συ κορίτσιν αγαπάς κ’ εκείνη δεν το ξέρει.

-Μάννα, την κόρη που είδα ‘γω, άλλος να μη την πάρη.

Στείλε να κράξης άρχοντες και μητροπολιτάδες

να παν να κάμουν προξενειά, γυναίκα να την πάρω.»

Στέλνει τρακόσιους άρχοντες και μητροπολιτάδες,

στέλνει τον άρχοντα Φωκά, στέλνει το Νικηφόρο,

στέλνει τον Πετροτράχηλο, που τρέμει η γης κι’ ο κόσμος.

Εχτύπησαν οι άρχοντες την αργυρή την πόρτα.

«Ποιος χτύπησε ‘ς την αργυρή πόρτα της μαυρομάτας;

-Ημείς είμεστε οι άρχοντες κ’ οι μητροπολιτάδες,

ο Κωσταντής μας έστειλε δυο λόγια να σου πούμε.

-Ανοίξετε ‘ς τους άρχοντες, ‘ς τους μητροπολιτάδες!

Φέρτε τρακόσια στρώματα, φέρτε τρακόσια πεύκια,

για να καθίσουν οι άρχοντες κ’ οι μητροπολιτάδες,

φέρτε Μονεβασιά κρασί, να πιουν οι αντρειωμένοι.»

Εμπαίνουν τότε οι άρχοντες κ’  οι μητροπολιτάδες,

και την ευρίσκουν κ’ έπλεγε τ’ ολόχρυσο γαϊτάνι.

Καθώς τους είδε η λυγερή επροσηκώθηκέ τους.

«Καλώς ήρθαν οι άρχοντες κ’ οι μητροπολιτάδες,

φάτε και πιέτε, γέροντες, κ’ εγώ ‘ς τον ορισμό σας.

-Εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε.

Προξενητάδες είμαστε κ’ ήρθαμε να σου πούμε,

ο Κωσταντής μας έστειλε, τ’ όμορφο παλληκάρι,

αν είναι θέλημα θεού, γυναίκα να σε πάρη.»

Σαν τ’ άκουσε η Λιογέννητη νεχτύπησε τα γέλοια.

«Για πήτε του του Κωσταντή, του μοσκαναθρεμμένου,

δε θέλω τον, δεν χρήζω τον, δεν καταδέχομαί τον.

Σαν έρθη η μάννα μ’ απ’ τη γης κι’ ο κύρης μ’ απ’ τον άδη,

τα δυο μ’ αδέρφια τα καλά από τον κάτω κόσμο,

να σπείρουνε τη θάλασσα σιτάρι να καρπίση

χρυσάγανο, χρυσόσταχο και χρυσοκονδυλάτο,

και με τ’ αργυροδρέπανα να μπουν να το θερίσουν,

κ’ εις τον αφρό της θάλασσας να κάμουνε τ’ αλώνι,

μηδέ και τ’άχυρο βραχή μηδέ και το σιτάρι,

μηδέ την πάχνη τ’ αλωνιού αέρας να την πάρη,

τότε κ’ εγώ τον Κωσταντή θα τόνε πάρω γι’ άντρα,

και πάλι ναί, και πάλι όχι, και πάλι σα μου δόξη.»

Σάν ηκουσαν οι άρχοντες κ’ οι μητροπολιτάδες,

τους κακοφάνηκε πολύ κ’ έσκυψαν το κεφάλι.

Κι’ αυτή τότε τους έδωκε τ’ ολόχρυσο γαϊτάνι.

«Ορίστε την πλεξίδα μου τον εδικό σας κόπο.»

Εκίνησαν κ’ επήγαιναν πικροί και μαραμμένοι,

κι’ ο Κωσταντής καρτέρειγε ‘ς την αργυρή του πόρτα.

«Καλώς ήρθαν οι άρχοντες με τα καλά τα λόγια.

-Κακώς ήρθαν οι άρχοντες με τα κακά τα λόγια.

Δε θέλει σε, δε χρήζει σε, δε καταδέχεταί σε.

Σαν έρθη η μάννα τς απ’ τη γης κι’ ο κύρης απ’ τον άδη,

τα δυο τς αδέρφια τα καλά από τον Κάτω κόσμο,

να σπείρουνε τη θάλασσα, σιτάρι να καρπίση,

χρυσάγανο, χρυσόσταχο και χρυσοκονδυλάτο,

και με τ’αργυροδρέπανα να μπουν να το θερίσουν,

κ’ εις τον αφρό της θάλασσας να κάμουνε τ’ αλώνι,

μηδέ και τ’ άχυρο βραχή, μηδέ και το σιτάρι,

μηδέ την πάχνη τ’ αλωνιού αέρας να την πάρη,

τότε κι’ αυτή τον Κωνσταντή θα τόνε πάρη γι’ άντρα,

και πάλι ναι, και πάλι όχι, και πάλι σαν της δόξη.»

Ό Κωσταντής σαν τ’ άκουσε μέγας καϊμός τον πήρε,

και ζήτησε και τόδωκαν τ’ ολόχρυσο γαϊτάνι.

Πήγε να βρη τοις μάγισσαις που ξέρουν από μάγια.

Ωσάν τον είδε κ’ έρχονταν της μάγισσας η κόρη,

«Μάννα μ’, ο νιος οπ’ έρχεται του κάμπου καβαλλάρης,

παίρνουν τα ρούχα του δροσιά και τα λυχνά του πάχνη,

’παίρνουν τα πασουμάκια του ανθούς από τα δέντρα,

κι’ ο γύρος του προσώπου του για κόρη είναι θλιμμένος.

-Στα μάγια ‘γω γεννήθηκα, ‘ς τα μάγια θα πεθάνω,

κ’ εγώ δεν τόνε γνώρισα και συ τόνε γνωρίζεις;»

«Καλή σου μέρα, μάγισσα με την καλή σου κόρη.

Δεν έχεις μάγια της καρδιάς και μάγια της αγάπης,

να κάμης τη Λιογέννητη να ρθή ‘ς την αγκαλιά μου;

-Αν έχης πράμα τς αρεσιάς και πράμα του χεριού της,

θα κάμω τη Λιογέννητη να ρθή ‘ς την αγκαλιά σου.

-Εγώ ‘χω πράμα τς αρεσιάς και πράμα του χεριού της,

εγώ ‘χω την πλεξίδα της, τ’ ολόχρυσο γαϊτάνι.

-Σύρε άνοιξε την πόρτα σου και δέσε τα θηριά σου,

και κάθου και καρτερεί την να ρθή ‘ς την αγκαλιά σου.»

Και βγάνει από τον κόρφο της τρία μήλα μαραμμένα.

«Το να ρήξε ‘ς το τρίστρατο, να πάψουν οι διαβάταις,

τάλλο ρήξε ‘ς τον ποταμό, να πάψουν τα ποτάμια,

το τρίτο ρήξ’ ‘ς τη λυγερή, να ρθή γυρεύοντας σε.»

Το νά ρηξε ‘ς το τρίστρατο και πάψαν οι διαβάταις,

τάλλό ρηξε ‘ς τον ποταμό και πάψαν τα ποτάμια,

το τρίτο το φαρμακερό ‘ς της λυγερής τς αγκάλες.

Ως τό είδε η κόρη εσβήστηκε, ως το είδε δαιμονίστη.

Σαν ήρθαν τα μεσάνυχτα, τη σκότισαν τα μάγια.

«Μώρ' βάγιαις μου, μώρ’ ντάνταις μου, μώρ’ σκλάβαις του πατρός μου,

ανάψτε πράσινα κηριά και κόκκιναις λαμπάδες,

τι εσήμανε η Παντάνασσα, να πά’ να προσκυνήσω.

-Κυρά ταρνίθια δε λαλούν, καμπάναις δε σημαίνουν,

κ' η εδική σου η εκκλησιά νε ψέλλει νε σημαίνει.

-Μπα του πατρός μου το ψωμί ‘ς τα μάτια να σας πιάκη!»

Κ’ έτσι εσηκώθη μοναχή κ’ εβήκε ‘ς το σκοτάδι.

Μια δούλα δεν την άφηκε κι’ από κοντά της πήγε.

Σαν έφτακε, σα ζύγωσε ‘ς τη μέση από το δρόμο,

εκεί της ήρθε ολίγο ο νους κι’ αρχίνησε να λέη.

«Ποιος είδε νήλιο από βραδύς κι’ άστρι το μεσημέρι,

ποιος είδε τη Λιογέννητη να περπατή ‘ς τους δρόμους,

ξεσκούφωτη, ξυπόλητη και ξεμαλλοπλεμένη;

-Εγώ είδα νήλιο από βραδύς κι’ άστρι το μεσημέρι,

εγώ είδα τη Λιογέννητη να περπατή ‘ς τους δρόμους,

ξεσκούφωτη, ξυπόλυτη και ξεμαλλοπλεμένη.

-Θέ μου, κι’ αν είμαι καθαρή, κι’ αν είμ’ εγώ παρθένο,

άστραψε και μπουμπούνιξε, να χαλαστούν τα μάγια.»

Άστραψε και μπουμπούνιξε, χαλάστηκαν τα μάγια.

Ο Κωσταντής ολονυχτίς καρτέρειγε ‘ς το σπίτι,

κι' αυτού ‘ς τα ξημερώματα το μαύρο του σελλώνει.

«Ανάθεμα σε, μάγισσα, που μάγια δε γνωρίζεις!

-Σαν είν’ η κόρη καθαρή, τα μάγια τί σου φταίνε;

Σύρε ξουρίσου φράγκικα, και ντύσου ‘ς τα γυναίκεια,

γυναίκεια και χαιρέτησε κατά την ώρα που είναι,

και πες: Είμ’ η ξαδέρφη σου από τον Άη Δονάτο,

όπου πλουμί δεν ήξερα, κ’ ήρθα πλουμί να μάθω.»

Ξουρίστηκε ‘ς τα φράγκικα και ντύθηκε γυναίκεια,

κ’ εχτύπησε ‘ς την αργυρή πόρτα της μαυρομάτας.

«Ποιος χτύπησε ‘ς την αργυρή πόρτα της μαυρομάτας;

-Εγώ είμαι η ξαδέρφη σου από τον Άη Δονάτο,

οπού πλουμί δεν ήξερα κ’ ήρθα πλουμί να μάθω.

-Καλώς ήρθ’ η ξαδέρφη μου, μα γώ δε σε γνωρίζω,

και πούθεν είν’ ο τόπος σου και πούθεν η γενιά μας;

-Αλάργα είν’ ο τόπος μου κι’ από κοντά η γενιά μας,

κ’ εμείς εξεμακρύναμε κ’ εχάθηκε η γενιά μας,

κ’ εδώ με στέλνει η μάννα μου πλουμίδια να με μάθης.

-Μετά χαράς, ξαδέρφη μου, πλουμίδια να σε μάθω,

πλουμίδια και κεντίσματα κι’ απ’ ό,τι θέλει ο νους μου.

-Μετά χαράς, ξαδέλφη μου, πλουμίδια να σε μάθω,

πλουμίδια και κεντίσματα κι’ ό,τι θέλει ο νους σου.»

Σάν άρχισε και νύχτωνε, πήρε να σκοτεινιάση,

ο Κωσταντής σηκώθηκε τάχα πως θε να φύγη.

«Ενύχτωσε κ' έβράδιασε, πήρε να σκοτεινιάση,

πάν τα θηριά ‘ς τοις κοίτες τους, ταηδόνια ‘ς τις φωλιές τους,

κ’ εγώ το ξένο κ’ έρημο απόψε που να μείνω;

-Μην πλήσσης, αξαδέρφη μου, και μένεις με τις σκλάβες.

-Εγώ του βασιλιώς παιδί, του βασιλιώς αγγόνι,

και τώρα με κατάντησες να μείνω με τις σκλάβες!

-Μην πλήσσης, αξαδέρφη μου, και μένεις με τις δούλες.

-Εγώ του βασιλιώς παιδί, του βασιλιώς αγγόνι,

και τώρα με κατάντησες να μείνω με τις δούλες!

-Μην πλήσσης, αξαδέρφη μου, και μένεις με τις ντάντες.

-Εγώ του βασιλιώς παιδί, του βασιλιώς αγγόνι,

και τώρα με κατάντησες να μείνω με τις ντάντες!

-Μην πλήσσης, αξαδέρφη μου, και μένεις με τις βάγιες!

-Εγώ του βασιλιώς παιδί, του βασιλιώς αγγόνι,

και τώρα με κατάντησες να μείνω με τις βάγιες!

-Μην πλήσσης αξαδέρφη μου, και μένομε τα δυο μας.

Ανάψτε, βάγιες, τα κηριά, μουνούχοι, τις λαμπάδες,

και στρώσετε την κλίνη μου τη λινομέταξή μου.

Βάλετε στρώμα ναργυρό, στρώμα μαλαματένιο,

βάλετε τα παπλώματα, τα υφάναν Ανεράδες

και τα υφαδιοπλουμίσασι του Δράκοντα οι κόρες,

και στρώστε πάτους βασιλκό, και πάτους μαντζουράνα,

και πάτους δεντρολίβανο να κοιμηθούμε αντάμα.»

Ολονυχτίς κοιμούντανε σαν δυο γλυκά αδερφάκια,

και προς τα ξημερώματα σαν τ’ άγρια πουλάκια.

Σαν έφεξε, ξημέρωσε, σαν ήρθε η άλλη η νύχτα,

«Μάννα, άνοιξε τοις πόρταις σου και δέσε τα θηριά σου,

γιατί θε νά ρθη η νύφη σου, θε νά ρθη η μαυρομάτα.

Ολίγος ύπνος μ’ έπιασε και πάω για να πλαγιάσω,

κι’ όντας θε νά ρθη η νύφη σου, να ρθής να με ξυπνήσης.

-Σύρε, παιδί μου, πλάγιασε κ’ εγώ θα καρτερέσω,

κι’ όντας θε να ρθη η νύφη μου θα ρθώ να σε ξυπνήσω.»

Κ’ εκείνη η σκύλα η άνομη δεν έκαμε όπως είπε,

μόν’ έκλεισε την πόρτα της κ’ έλυσε τα θεριά της,

κ’ έβαλε ομπρός ‘ς τη ρούγα της γούρνα φαρμακωμένη.

Επλάγιασε η Λιογέννητη ‘ς τη αργυρή της κλίνη.

Σαν ήρθαν τα μεσάνυχτα, τη σκότισαν τα μάγια.

«Μώρ’ βάγιες μου, μώρ’ ντάντες μου, μώρ’ σκλάβες του πατρός μου,

ανάψτε πράσινα κηριά και κόκκιναις λαμπάδες,

τι εσήμανε η Παντάνασσα, να πάω να προσκυνήσω.

-Κυρά, ταρνίθια δε λαλούν, καμπάναις δε σημαίνουν,

κ’ η εδική σου η εκκλησιά νε ψέλλει νε σημαίνει.

-Μπα τους πατρός μου το ψωμί ‘ς τα μάτια να σας πιάκη!»

Κ’ έτσι εσηκώθη μοναχή κ’ εβήκε ‘ς το σκοτάδι.

Μια δούλα δε την άφηκε κι’ από κοντά της πήγε.

Σαν έφτακε, σα ζύγωσε ‘ς τη μέση από το δρόμο,

εκεί της ήρθε ολίγο ο νους κι’ αρχίνησε να λέη.

«Ποιος είδε νήλιο από βραδύς κι’ άστρι το μερημέρι,

ποιος είδε τη Λιογέννητη να περπατή ‘ς τους δρόμους,

ξεσκούφωτη, ξυπόλυτη και ξεμαλλοπλεμένη;

-Εγώ είδα νήλιο από βραδύς κι’ άστρι το μεσημέρι,

εγώ είδα τη Λιογέννητη να περπατή ‘ς τους δρόμους,

ξεσκούφωτη, ξυπόλυτη και ξεμαλλοπλεμένη.

-Θε μου κι’ αν είμαι καθαρή, κι’ αν είμ’ εγώ παρθένο,

άστραψε και μπουμπούνιξε να χαλαστούν τα μάγια.»

Δεν άστραψε, δε βρόντηξε, δε χάθηκαν τα μάγια.

Κι’ αρχίνησε κ’ εχτύπαγε του Κωσταντή την πόρτα.

«Άνοιξε, μάγισσας παιδί και μάγισσας αγγόνι,

μ’ εβούρλισαν τα μάγια σου, κ’ ήρθα κατά τ’ εσένα.

-Ροκάνισε το σίδερο, σα σκύλα τη μαγγούρα,

και πιε νερό της γούρνας μου, κ’ ύστερα να σ’ ανοίξω.

-Άνοιξε, μάγισσας παιδί και μάγισσας αγγόνι,

μ’ έβούρλισαν τα μάγια σου, κ’ ήρθα κατά τ’ εσένα.

-Ροκάνισε το σίδερο, σα σκύλα τη μαγγούρα,

και πιε νερό της γούρνας μου, κ’ ύστερα να σ’ ανοίξω.»

-Άνοιξε, μάγισσας παιδί και μάγισσας αγγόνι,

μ’ εβούρλισαν τα μάγια σου, κ’ ήρθα κατά τ’ εσένα.

-Ροκάνισε το σίδερο, σα σκύλα τη μαγγούρα,

και πιέ νερό της γούρνας μου, κ’ υστέρα να σ’ ανοίξω.

Ροκάνισε το σίδερο, σα σκύλα τη μαγγούρα,

κ’ έπιε της γούρνας το νερό κ’ έσκασε σαν το ψάρι.

Κι’ αυτού ‘ς τα ξημερώματα ο Κωσταντής ξυπνάει.

«Μάννα, δεν ήρθε η νύφη σου, δεν ήρθε η μαυρομάτα;

-Γιε μου, δεν ήρθε η νύφη μου, δεν ήρθε η μαυρομάτα.»

Σαν εκατέβη ο Κωσταντής, σαν άνοιξε την πόρτα,

σαν είδε τη Λιογέννητη ‘ς το δρόμο ξαπλωμένη,

ψιλή φωνίτσα νέβγαλε, ψιλή φωνίτσα βγάζει.

«Σαν ήθελες, μαννούλα μου, νά χης και γιο και νύφη,

όντας σου πρωτοχτύπησε ας είχες της ανοίξη.»

Χρυσό μαχαίρι νέβγαλε απ’ αργυρό φηκάρι,

ς τον ουρανό το πέταξε, μέσ’ ς την καρδιά του πάει.

Τρεις Κερκυραϊκές παραλλαγές, παρόμοιες  με αυτήν της Λιογέννητης με τον τίτλο «Η βάγια που δε θέλει το Ρηγόπουλο» καταγράφονται στους Χωρεπισκόπους και στους Σιναράδες, (η δεύτερη μάλλον κολοβή σε ό,τι αφορά το επεισόδιο1, όπως και αυτή της Λευκίμμης). Τελευταία, - τον περασμένο Οκτώβριο του 2012 - ο νυν Πρόεδρος της Εστίας Ιστορίας & Πολιτισμού Κυνοπιαστών Γιώργος Ε. Ανυφαντής και ο Γραμματέας Στέφανος Πουλημένος, με την κάμερα του Σπύρου Φ. Σκορδίλη, κατέγραψαν τμήμα αυτής της παραλογής που αποδεικνύεται πως δεν είναι άλλο από το πρώτο μέρος της «Λιογέννητης», στους Καλαφατιώνες του πρώην Δήμου Αχιλλείων Κέρκυρας. Το απέδωσαν οι 80χρονες αδελφές Φροσύνη Πολίτη – Ροή και Κατίνα Πολίτη – Πηλού, προσφέροντας μια μοναδική ερμηνεία της μελωδίας του τραγουδιού, όπως το τραγουδούσαν και το χόρευαν Απόκριες και Τρινές, πριν μερικές 10ετίες. Δείτε το!

https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=Oj9oaaJx6Cw

 Η παραλογή του Γαζιανάκη των Κυνοπιαστών, είναι μία από τις παραλλαγές του πανελλήνιου τραγουδιού με ίδιο ή παρόμοιο επεισόδιο, που όπως φαίνεται είναι το δεύτερο μέρος της «Λιογέννητης», δηλαδή συνέχεια του τραγουδιού «Η βάγια που δε θέλει το Ρηγόπουλο», το οποίο καταγράφηκε όπως αναφέραμε στους Καλαφατιώνες.

Υπενθυμίζουμε ότι Παραλογές λέγονται τα πολύστιχα αφηγηματικά τραγούδια, που αφηγούνται δραματικές καταστάσεις της ανθρώπινης ζωής, πραγματικές ή φανταστικές. Έχουν έντονο παραμυθιακό χαρακτήρα και γι’ αυτό ονομάστηκαν πλαστά.

Και Γιατζιανάκης, Γιατζιανός Γκαζιανός, είναι, κατά πάσα πιθανότητα, παράφραση του Χαρζανής δηλ. του προερχόμενου από το βυζαντινό θέμα «Χαρσανόν»13 με το ομώνυμο κάστρο, στη σημερινή κεντρική Τουρκία, ανατολικά της Άγκυρας.

Σύμφωνα με την παραλογή, ο ήρωας, προκειμένου να κερδίσει την κόρη με την οποία είναι ερωτευμένος, με τη συμβουλή μάγισσας ή γριάς ή του αλόγου του, μεταμφιέζεται σε γυναίκα και αφού μπαίνει στο σπίτι της κόρης, κοιμάται μαζί της. Το υπενθυμίζουμε όπως τραγουδήθηκε και χορεύτηκε τις Τρινές  του 2012, στους Κυνοπιάστες από τον Πολυφωνικό Χορό Κυνοπιαστών «Γειτονία».
https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=kYS6KPkYI6k

2ος στον αγώνα 101 χλμ. στην αλμυρή έρημο της Ινδίας, ο Κυνοπιαστινός δρομέας Προκόπης Αρκούδης

– Μοναδική εμπειρία για τους αθλητές – Αριστη η διοργάνωση και η φιλοξενία

Μια μοναδική εμπειρία έζησε ο Κυνοπιαστινός δρομέας μεγάλων αποστάσεων Προκόπης Αρκούδης με τους συναθλητές του, στον διεθνή αγώνα 101 χλμ. στην αλμυρή έρημο της Ιδίας. Δεν ήταν τόσο η δεύτερη θέση που κατέλαβε στον αγώνα, όσο οι εικόνες αντίκρυσε εκεί, τα αισθήματα που βίωσε, η φιλοξενία που δέχτηκε και ή άρτια διοργάνωση από πλευράς των Ινδών.

Ιδού πως περιγράφουν ο Προκόπης Αρκούδης και ο Κερκυραίος συναθλητής του Σπύρος Παππάς, την εμπειρία τους από το ταξίδι και το αγώνα στην Ινδία:

Ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα

Αφορμή για το ταξίδι ήταν η πρόσκληση του Gael, director του Ινδικού περιοδικού “THE OUTDOOR ZOURNAL” (πολύ καλός φίλος του Gael είναι ο γνωστός δρομέας μεγάλων αποστάσεων Jean Paul Goutorbe ο οποίος ήταν και ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα σε εμάς και τους διοργανωτές.

Το ταξίδι ξεκίνησε από την Κέρκυρα, με ενδιάμεσο σταθμό την Αθήνα για την έκδοση της βίζας από την Ινδική πρεσβεία και στην συνέχεια μεταβήκαμε αεροπορικώς στην Ινδία.

Διανυκτερεύσαμε μια μέρα στην πόλη ΑΗΜΕDABAD όπου δεχτήκαμε τις πρώτες ξεχωριστές και πρωτόγνωρες εικόνες της Ινδίας.

Την επομένη ημέρα ξεκινήσαμε για τον τελικό προορισμό μας, το χωριό DHOLAVIRA στα σύνορα με το Πακιστάν.

Λίγα λόγια για την DHOLAVIRA: είναι ένα νησί στα βορειοδυτικά της Ινδίας, το οποίο περιβάλλεται από λίμνη με αλμυρό νερό χτισμένο πριν από 5.000 χρόνια περίπου. Στους αρχαιολογικούς του χώρους υπήρχαν πετρώματα που χρονολογούνται εδώ και 180 εκατομμύρια χρόνια περίπου.

Μετά από 8ωρο ταξίδι με λεωφορείο στους δρόμους της Ινδίας από AHMEDABAN για DΗOLAVIRA, μείναμε έκπληκτοι από την άριστη οργάνωση του camping. Η έκπληξη που μας περίμενε, μας θύμιζε studio του Hollywood, ενώ όλοι οι διοργανωτές του αγώνα ήταν ιδιαίτερα φιλικοί και φιλόξενοι.

Η ημέρα του αγώνα ξεκίνησε με πρωινό ξύπνημα στις 5 το πρωί, στις 16 του Φλεβάρη. Μετά το σύντομο πρωινό, έγινε η μετάβαση των αθλητών με λεωφορεία, στην εκκίνηση του αγώνα. Υπήρχαν τρεις διαδρομές 21 χλμ, 42 χλμ. και 101 χλμ. Εμείς συμμετείχαμε στην τελευταία, στην οποία υπήρχαν 16 συμμετοχές.

Η εκκίνηση του αγώνα δόθηκε στις 7.30 ακριβώς και για τρεις διαδρομές. Το ελικόπτερο που πετούσε καθ’ όλη την διάρκεια του αγώνα, μας έδινε δύναμη, χαρά και αίσθημα ασφάλειας.

Τα πρώτα 5 περίπου χλμ. της διαδρομής ήταν σε αποξηραμένη αλμυρή λίμνη και τρέχοντας πάνω σε χοντρό άλατι πήραμε την πρώτη γεύση για το τι θα ακολουθούσε. Τα επόμενα 40 χλμ. ήταν γνώριμα για εμάς μονοπάτια βουνού με μικρές υψομετρικές. Η ζέστη όμως άρχιζε να δίνει τα πρώτα σημάδια εξαντλητικής κόπωσης και αφυδάτωσης τα οποία έπρεπε να διαχειριστούμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Τα επόμενα  56 χλμ. ήταν τα πιο δύσκολα.

Το τοπίο άλλαξε και πλέον τρέχουμε σε αχανείς εκτάσεις από αλάτι. Η θερμοκρασία πλέον ήταν άνω 40 βαθμών κελσίου και τα δύσκολα ξεκίνησαν.

Η εξέλιξη του αγώνα είχε διαμορφωθεί με τον Ούγγρο CSABA NEMETH, παγκόσμιο πρωταθλητή, να είναι πρωτοπόρος, ακολουθούμενος από τους KRISSY MOEHL, NIKKY KIMBALL, το Γερμανό RAFAEL FUCHSGRUBER και τον ΠΡΟΚΟΠΗ ΑΡΚΟΥΔΗ στη δεύτερη θέση.

Στην τρίτη θέση ακολουθούσαν  ο Αυστραλός γνωστός δρομέας TRISTEN MILLER μαζί με τον ΣΠΥΡΟ ΠΑΠΠΑ και όλους τους υπόλοιπους.

Η ζέστη αρχίζει να μας εξαντλεί. Νερά, ισοτονικά, αλμόρα δεν φάνηκαν αρκετά και η αφυδάτωση αρχίζει να δείχνει τα πρώτα σημάδια της. Οι σταθμοί ήταν από 7 - 10 χλμ. και φάνταζαν οάσεις μέσα στην αχανή αυτή έρημο από αλάτι. Η καλή παρέα των τρελών αμερικανίδων που δεν σταματούσαν να χορεύουν και να τραγουδούν του γερμανού Rafael και του Αρκούδη Προκόπη, βοήθησαν την εξέλιξη του αγώνα έως τον τερματισμό.

Με την ίδια  διάθεση τερμάτισε και η παρέα τουTRISTEN MILLER και του ΣΠΥΡΟΥ ΠΑΠΠΑ.

Σε 12 ώρες τερμάτισε πρώτος ο Ούγγρος CSABA, ακολούθησαν δεύτεροι οι MOEHL, KIMBALL, FUCHSGRUBER και ΑΡΚΟΥΔΗΣ με 13 ώρες και τρίτοι με 15 ώρες και 15’ λεπτά ο TRISTEN με τον ΣΠΥΡΟ ΠΑΠΠΑ.

Ο τερματισμός μας μετά από αυτήν την εξαντλητική μέρα ήταν η Ιθάκη του ταξιδιού μας στην Ινδία.

Ευχαριστούμε θερμά τους GAEL COUTURIER, ΡOORVA PRASAD, MADHURI CHOWDHURY, HIMRAJ SOIN, JEAN PAULGOUTORBE και όλους όσοι βοήθησαν για την καλύτερη δυνατή διεξαγωγή του πραγματικά δύσκολου αυτού αγώνα, στην πρώτη τους αυτή προσπάθεια να κάνουν γνωστό το tail και τις υπεραποστάσεις σε ένα από τα ομορφότερα σημεία του κόσμου μας.

Οι εντυπώσεις μας από την Ινδία και τον αγώνα RUN THE RANN ήταν οι καλύτερες και τους ευχόμαστε καλή συνέχεια στην προσπάθεια του αυτή.

 Προκόπης Αρκούδης  
- Σπύρος Παππάς 

O Κυνοπιαστινός δρομέας Προκόπης Αρκούδης σε αγώνα ανώμαλου δρόμου 101 χλμ., σε Ινδική έρημο αλατιού!

Ο διακεκριμένος Κυνοπιαστινός αθλητής – δρομέας μεγάλων αποστάσεων ορεινών διαδρομών, Προκόπης Αρκούδης, περιλαμβάνεται στην Ελληνική αποστολή των ultra-trailers που έχουν πλέον ανοίξει τα φτερά τους ακόμη και για αγώνες που γίνονται σε αφιλόξενα εδάφη, σε πολύ μακρινούς αλλά γοητευτικούς προορισμούς!

Το δίδυμο των Προκόπη Αρκούδη και Σπύρου Παππά από την Κέρκυρα, θα δοκιμάσει τις δυνάμεις του μεταξύ 14 και 16 Φεβρουαρίου 2014, στην μεγαλύτερη έρημο αλατιού στον κόσμο και κοιτίδα του αρχαίου πολιτισμού των Harappan στην εξωτική Ινδία!

Τα ερείπια των 5.000 χρόνων της πόλης Dholavira, θα αποτελέσουν βάση του αγώνα των 101 χιλιομέτρων μέσα στην έρημο.

Το site της διοργάνωσης είναι: http://runtherann.com/the-race/ . Τεχνικός διευθυντής του αγώνα είναι ο Gael Couturier, διεθυντής έκδοσης του γνωστού The Outdoor Journal...

Τους ευχόμαστε καλή επιτυχία!!