Γαϊδουράγκαθο: Το αγκαθωτό, αυτοφυές, βοτανοθεραπευτικό φυτό, στην κερκυραϊκή φύση

Το κοινό γαϊδουράγκαθο σε δύο κύριες εκδοχές, ως Onopordum acanthium - Ονόπορδον το ακάνθιον, (ετυμ. < όνος + πορδή) και ως Silybum marianum, ανήκει στην οικογένεια των αστεροειδών και πήρε την ονομασία του από τα αγκαθωτά φύλλα του. Είναι ευρύτατα διαδεδομένο στην κερκυραϊκή φύση, με ανθοφορία αυτήν την εποχή (Απρίλη - Μάη). Ευδοκιμεί σε χώρες με μεσογειακό και ηπειρωτικό κλίμα, στην Ελλάδα, Μικρά Ασία, Δυτική Ασία ενώ εμφανίζεται σε πολλά ακόμα μέρη ανά τον κόσμο. Θέλει καλοκαίρια ξηρά και εδάφη αμμώδη ή αργιλώδη, πλούσια σε άσβεστο.

Συναντάται κυρίως στην ύπαιθρο, σε ορεινές και πετρώδεις περιοχές αλλά και σε πεζοδρόμια ή στην άκρη της ασφάλτου, έχοντας την τάση να εμφανίζεται σε ανασκαμμένα ή διαταραγμένα εδάφη.

Ζει δύο χρόνια και σχηματίζει θάμνο ύψους μέχρι τριών μέτρων και διαμέτρου μέχρι και ενός μέτρου. Το άνθος του είναι στρογγυλό σαν σφαίρα, με αγκάθια.

Ονομασίες με τις οποίες μπορείτε να  βρείτε το γαιδουράγκαθο: κουφάγκαθο, γαλακταγκάθι, γυμαράγκαθο, κάρδος, αγκάθι, αγιάγκαθο, αγκάβατος και Σίλυβο κατά την αρχαιότητα (ξενόγλωσσα ως Milk Thistle, Mary's thistle, Blessed milk thistle, Holy thistle, Lady's thistle, Silybe de Marie, και Chardon Marie).
Τρώγεται από τους γαϊδάρους, που τώρα πλέον, στην Κέρκυρα, είναι είδος προς εξαφάνιση!

Στη βοτανοθεραπευτική χρησιμοποιούνται κυρίως οι σπόροι από τα άνθη του, που μαζεύονται προς το τέλος του καλοκαιριού όταν ξεραθούν πλήρως. Και τα άλλα μέρη του φυτού χρησιμοποιούνται φαρμακευτικά αλλά έχουν χαμηλότερες περιεκτικότητες σε δραστικές ουσίες.

Το γαϊδουράγκαθο χρησιμοποιήθηκε ήδη από τα ελληνορωμαϊκά χρόνια, ιδιαίτερα για την υποστήριξη του ήπατος και την αποτοξίνωση του αίματος. Από το 1890 περίπου, τα φαρμακεία στις ΗΠΑ χορηγούσαν το εκχύλισμα για τη θεραπεία της συμφόρησης των πεπτικών οργάνων με λιπώδη διήθηση. Η γερμανική φαρμακοποιία αναγνωρίζει τους σπόρους και τα τιτλοδοτημένα εκχυλίσματα του γαϊδουράγκαθου ως θεραπευτικά των πεπτικών διαταραχών και των οργανικών βλαβών από δηλητήρια και τοξίνες και ως υποστηρικτική θεραπεία σε χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις και σε κίρρωση του ήπατος.

Εθνικό έμβλημα της Σκωτίας!

Το γαϊδουράγκαθο, είναι το εθνικό έμβλημα της Σκωτίας και χρησιμοποιείται σε πολλά επιπλέον σύμβολα της, ενώ το ‘’Τάγμα του Γαϊδουράγκαθου’’ είναι το αρχαιότερο και ευγενέστερο τάγμα ιπποτών της.

Σύμφωνα με την παράδοση σε μία από τις εισβολές Νορβηγών στρατιωτών στη Σκωτία (στη μάχη του Largs), ένας ξυπόλυτος στρατιώτης από τους ανιχνευτές τους είχε την ατυχία να πατήσει ένα γαϊδουράγκαθο (εικάζεται ότι ήταν το Circium vulgare που είναι αυτόχθονο στη Σκωτία ή το Onopordum acanthium λόγω της επιβλητικής εμφάνισής του) και από τον πόνο που του προξενήθηκε έκλεγε γοερά, και έτσι προειδοποιήθηκαν οι Σκωτσέζοι για την επικείμενη εισβολή, αποκρούοντάς τους. Επίσης το γαϊδουράγκαθο, είναι ένα αρχαίο Κελτικό σύμβολο, όπως και η αγριάδα,  που χαρακτήριζε την τότε αριστοκρατία. 

To γαϊδουράγκαθο στη βοτανοθεραπεία

.
Η δραστική ουσία του γαϊδουράγκαθου είναι η σιλυμαρίνη (σιλυβίνη, σιλυδιανίνη και σιλυκριστίνη). Αυτό το φλαβονοειδές είναι αντιοξειδωτικό. Βοηθά στην αναγέννηση των κατεστραμμένων ηπατικών κυττάρων και μεγάλων τμημάτων ιστών, ενεργοποιώντας την πρωτεϊνική σύνθεση στα ηπατικά κύτταρα με την αύξηση της δραστηριότητας του γενετικού υλικού (DNA-RNA). Παράλληλα προστατεύει τα ηπατικά κύτταρα, εμποδίζοντας τις τοξίνες να εισχωρήσουν σ ’αυτά και εξουδετερώνοντας τις τοξίνες που έχουν ήδη εισχωρήσει.

Στη σύγχρονη βοτανοθεραπευτική, το γαϊδουράγκαθο είναι το κύριο γιατρικό που χρησιμοποιείται στη προστασία του συκωτιού από λοιμώξεις, κατανάλωση αλκοόλ ή χημειοθεραπείες. Μπορεί να βοηθήσει στο να περιοριστούν οι βλάβες στο συκώτι αλλά και στην ανανέωση των κυττάρων του. 

Το συκώτι μας είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία των τοξινών στο σώμα. Η διατροφή ή ο τρόπος ζωής μπορεί να καθιστούν αναγκαίο το συκώτι να καθαρίσει άμεσα. Τα ενεργά συστατικά του γαϊδουράγκαθου προστατεύουν το ήπαρ και εμποδίζουν και απομακρύνουν τις βλαβερές ουσίες από τα ζωτικά όργανα. Η χρήση του φυτού βελτιώνει τη λειτουργία των οργάνων σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος. Το φυτό είναι αποτελεσματικό στη θεραπεία της χρόνιας ηπατίτιδας που οφείλεται σε ιούς ή στη χρήση αλκοόλ. Το φυτό είναι αποτελεσματικό στην πρωτοπαθή ή μεταστατική νόσο στο συκώτι.

Χρησιμοποιείται ακόμα στη θεραπεία της ηπατίτιδας, του ίκτερου και της κύρωσης του ήπατος. Χορηγείται σε όλα τα προβλήματα της χοληδόχου κύστης καθώς αυξάνει την έκκριση και την ροή της χολής από το ήπαρ και της χοληδόχου κύστης. Είναι αντίδοτο σε δηλητηριάσεις από μύκητες του γένους Amanita καθώς και από άλλες τοξίνες του περιβάλλοντος. Χρησιμοποιείτε ακόμα σαν δυναμωτικό του εγκεφάλου και της μνήμης, σαν καταπραϋντικό στη καταρροή και στη πλευρίτιδα, αλλά και στη ψωρίαση. Πρόσφατα ανακαλύφθηκε η αντικαρκινική, η νευροπροστατευτική αλλά και η καρδιοπροστατευτική του δράση λόγο της μείωση της χοληστερόλης που προκαλεί. 

Σύμφωνα με πολλές τυφλές, ελεγχόμενες δοκιμές και κλινικές μελέτες, το γαϊδουράγκαθο βοηθά σημαντικά στη μείωση των οργανικών βλαβών από αλκοόλ, ενώ η μακρόχρονη χρήση του φαίνεται να αυξάνει τo προσδόκιμο επιβίωσης σε ασθενείς με ηπατικές βλάβες. Επίσης μεταβάλλει ευνοϊκά τα επίπεδα των ηπατικών ένζυμων (τρανσαμινάσες) σε ασθενείς με κίρρωση, ιογενή ηπατίτιδα και λιπώδη διήθηση, βελτιώνει τα συμπτώματα της προκληθείσας τοξικής βλάβης σε όργανα (ναυτία, αδυναμία, απώλεια όρεξης, κόπωση και πόνος), ενώ βοηθά στην αποτροπή βλαβών από χημικά φάρμακα. Επιπρόσθετα, αυξάνει τη ροή των γαστρικών υγρών που ανακουφίζουν τη δυσπεψία και τους πονοκέφαλους που συνδέονται με τη συμφόρηση των οργάνων αποτοξίνωσης.

Απώλεια βάρους

Το συκώτι μας παράγει χολή την οποία το πεπτικό σύστημα μας χρησιμοποιεί για να διασπάσει το λίπος. Και αφού ο καθαρισμός του ήπατος προάγει την παραγωγή της χολής, η αποτοξίνωση του ήπατος μπορεί να σας βοηθήσει αν θέλετε να χάσετε βάρος. Το σώμα είναι συνεχώς κάτω από την επίθεση τοξινών, από τον αέρα που αναπνέουμε, τα τρόφιμα που καταναλώνετε ή από διάφορες ασθένεια.  Όταν το σώμα σας δεν μπορεί να αφαιρέσει σωστά τις τοξίνες, δημιουργούνται διαταράξεις τις μεταβολικές λειτουργίες, όπως την πέψη και το μεταβολισμό. Για παράδειγμα, οι τοξίνες μπορεί να μειώσουν την ικανότητα του σώματός για καύση λίπους έως και κατά 20 τοις εκατό, σημειώνει η Watson. 

Ενισχύοντας την απομάκρυνση τοξινών μέσω της αποτοξίνωσης, βότανα όπως το γαϊδουράγκαθο, μπορεί να βοηθήσουν στην αποκατάσταση του μεταβολισμού και στην αύξηση της απώλεια λίπους.

΄Ελεγχος των επιπέδων γλυκόζης

Το γαϊδουράγκαθο μπορεί επίσης να βοηθήσει να μειώσει τα επίπεδα γλυκόζης  στο αίμα, σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Phytotherapy Research” το 2006.  Με τη μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα, το silymarin μπορεί επίσης να κρατήσει τα επίπεδα ινσουλίνης πιο σταθερά. Τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης μπορεί να ενθαρρύνουν την αποθήκευση λίπους στο σώμα σας. Τα φλαβονοειδή βοηθούν επίσης να μειωθούν τα επίπεδα χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων, τα οποία είναι συχνά αυξημένα σε άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα.  Τα υψηλά επίπεδα αυτών των ουσιών στο αίμα μπορεί επίσης να αυξήσουν τον κίνδυνο των καρδιακών παθήσεων.

Με τον καθαρισμό του ήπατος, το συκώτι αποκαθίσταται και έχει μέγιστη αποδοτικότητα Η μείωση της συσσώρευσης των τοξικών ουσιών, θα κάνει το δέρμα σας να φαίνεται πιο λαμπερό και πιο υγιεινό. Και δεδομένου ότι η προώθηση της παραγωγής χολής βοηθά στην κατανομή του λίπους, το σώμα σας θα τονωθεί και αυτό θα σας κάνει να νιώθετε νεώτεροι.

Πώς Τρώγεται

H ρίζα και τα φρέσκα νέα φύλλα του τρώγονται ωμά ή μαγειρεμένα αλλά πρέπει πρώτα να αφαιρεθούν οι αιχμηρές άκρες τους, το οποίο είναι αρκετά χρονοβόρο. Τα φύλλα είναι αρκετά παχιά και έχουν ήπια γεύση όταν είναι νέα, αλλά γίνονται πιο πικρά το καλοκαίρι με τη ζέστη. Μαγειρεμένα έχουν γεύση σπανακιού. Τα κεφάλια του μπορούν να φαγωθούν όπως οι αγκινάρες πριν ανθίσουν, αλλά είναι πολύ πιο μικρά. Οι ξεφλουδισμένοι μίσχοι του τρώγονται ωμοί ή μαγειρεμένοι, είναι εύγευστοι και θρεπτικοί και μπορούν να χρησιμοποιηθούν όπως το σπαράγγι ή το ρεβέντι ή να προστεθούν σε σαλάτες. Τρώγονται καλύτερα την άνοιξη όταν είναι νέοι πριν σκληρύνουν. Οι ψημένοι σπόροι του είναι υποκατάστατο του καφέ. 

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ 

Ρίχνουμε 1-2 κουταλάκια του τσαγιού σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό για 7-10 λεπτά, το στραγγίζουμε και το πίνουμε. Το ρόφημα το πίνουμε 2-3 φορές την ημέρα.

ΠΡΟΣΟΧΗ

Αποφύγετε το βότανο εάν είστε έγκυες και μην το δίνεται σε παιδιά. 

Το γαϊδουράγκαθο, δεν παρουσιάζει τοξικότητα. Σε υψηλές και μακροχρόνιες δόσεις ίσως χρειαστεί συμπληρωματικά κάποιο σκεύασμα πλούσιο σε φυτικές ίνες, γιατί λόγω της χολαιρετικής δράσης του φυτού, μπορεί να ερεθιστεί ο εντερικός βλεννογόνος και να προκληθεί μικρή μάζα κοπράνων. Πάντα χρησιμοποιείτε τα βότανα ή φυσικά σκευάσματα υπό την επίβλεψη ενός ειδικού ιατρού και ποτέ μόνοι σας με δική σας πρωτοβουλία.

Πηγές

The Detox Strategy”; Brenda Watson, C.N.C. et al.; 2008

“Phytotherapy Research”; The Efficacy of Silybum Marianum (L.) Gaertn. (Silymarin) in the Treatment of Type II Diabetes: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Clinical Trial; H.F. Huseini; Dec. 2006

Read more: http://medlabgr.blogspot.com/2015/10/Silybum-marianum.html#ixzz4gagrfgHX

Τα τραγούδια του Μάη στην κερκυραϊκή λαϊκή παράδοση

Χαράλαμπου Παχή (1844 - 1891) Χωρικοί στην πόλη της 
Κέρκυρας, για το "αγερμικό" της Πρωτομαγιάς. Πίσω και πάνω 
η Ειρεσιώνη, το στολισμένο κυπαρίσσι. (Εθνική Πινακοθήκη,
 Αθήνα, ελαιογραφία 1875)

Μέσα στο μεγάλο πλούτο των παραδόσεων της Κέρκυρας, σημαντική θέση κατέχουν οι αναφορές στον Μάη, που τις βρίσκουμε σε τραγούδια της υπαίθρου του νησιού, διαφόρων κατηγοριών.

Η κυριότερη απ΄ αυτές ανάγεται στην περίοδο που κυρίαρχοι της Κέρκυρας ήταν οι Ανδεγαυοί (1267 - 1386) του Φράγκικου βασιλείου της Νεάπολης, στη νότιο Ιταλία. Αυτοί διαίρεσαν την ύπαιθρο σε 15 τιμάρια, που τα παραχώρησαν σε Ιταλούς και Γάλλους αξιωματικούς τους. ΄Ενα απ’ αυτά ήταν και το τιμάριο του Γιανέλου ή των Τσιγγάνων και «Αμπιτάμπουλων», με δικαιοδοσία και στις απέναντι Ηπειρωτικές ακτές, «διότι πάντες οι ανήκοντες εις την φυλήν εκείνην και εν Κερκύρα, Πάργα, Βαστία, Βουθρωτώ, Συβότοις και Χιμάρα κατοικούντες υπήγοντο εις την δικαιοδοσίαν του βαρόνου του τιμάριου εκείνου», όπως σημειώνει ο Μουστοξύδης¹.

Η Βενετία, κατοπινός κύριος της Κέρ­κυρας, διατήρησε τα τιμάρια. Στα 1541, παραχώρησε το τιμάριο των Τσιγ­γάνων στο λόγιο Αντώνιο ΄Επαρχο με τον όρο να διδάσκει «καθ’ έκάστην δημοσία την ελληνικήν εν τη πόλει ταύτη», εννοώντας τη Βενετία όπου κατοικούσε και μάλιστα η διδασκαλία της ελληνικής αφορούσε τα μέλη του Συμβουλίου των Δέκα, στην πρωτεύουσα της Δημοκρατίας του Αγίου Μάρκου.

Ο τιμαριούχος των Τσιγγάνων, εκτός από μερίδια προϊόντων στη γη που καλλιεργούσαν, είχε και το δικαίωμα να δικάζει κάθε, μεταξύ των υποτελών του, διαφορά και να επιβάλλει κάθε ποινή, «ήτοι προστίμου, φυλακίσεως, κατέργου, μαστιγώσεως, σχοινιού και άλλων παρομοίων». Ακόμα και την ποινή του θανάτου, άλλα αυτήν μαζί με το βενετσιάνο διοικητή. Ο τιμαριούχος είχε αρχικά, επί Ανδεγαυών, και το δικαίωμα της πρώτης νύχτας του γάμου πάνω στις τσιγγάνες, αλλά, αργότερα, το μετέτρεψε σε προσφορά μιας κότας από κάθε τσιγγάνικη οι­κογένεια, δύο φορές το χρόνο.

Τα κάλαντα του Μάη

Οι υποτελείς Τσιγγάνοι της Κέρκυρας τελικά, με έναν αρχηγό κι έναν υπαρχηγό, ήταν υποχρεωμένοι κάθε πρωτομαγιά να επισκέπτονται τον τι­μαριούχο τους και να κρατούν, εκτός από τη σημαία του, και το «Μάη».

Επρόκειτο για ένα λιγνό κυπαρίσσι, στολισμένο με χρωματιστές κορδέλες και άνθη, «παντοδαπών ανάπλεων καταργμάτων, όπερ αναπολεί την Ειρεσιώνην² του Ομήρου» λέει ο Μουστοξύδης.

Στο κατώφλι του σπιτιού τραγου­δούσαν και το σχετικό τραγούδι ως αγερμικό³. Ο τιμαριούχος άκουε το τρα­γούδι - κάλαντο και τα παινέματα, έπαιρνε τα δώρα τους, κότες και χρή­ματα, και τους έκανε το τραπέζι στον απόκεντρο δρόμο, μπρος από το σπί­τι του. Από τότε και ο δρόμος αυτός πήρε την επίσημη ονομασία «του Μα­γιού», που είναι η σημερινή οδός Ραρτούρου.

Το τιμάριο εξέπεσε κάποτε και οι Τσιγγάνοι της Κέρκυρας (εκατό πε­ρίπου στα 1666), αφομοιώθηκαν μέσα στο πλήθος των ντόπιων αγροτών. Το τραγούδι, όμως, «του Μάη» ως αγερμικό, συνέχισαν να το τραγουδούν όμιλοι αγροτών στην πόλη, ως πριν από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι στίχοι του αγερμικού τραγουδιού, γνωστοί σε παραλλαγές στην ΄Ηπειρο και Θεσσαλία, στην Κέρκυρα είναι οι ακόλουθοι:

Οι καλαντιστές ζητούσαν πρώτα την άδεια να τραγουδήσουν, με το στίχο:

"Αν είναι με τον ορισμό να πούμε και το Μάη»

Ακολουθούσε το κυρίως τραγούδι:

Μπρε μπήκε ο Μάης,

μπρε μπήκε ο Μάης, μπρε μπήκε ο Μάης ο μήνας

ο Μάης με τα τριαντάφυλλα κι ο Απρίλης με τα ρόδα.

Μάη μου, Μάη μου καλέ, Μάη μου κανακάρη,

π’ όλο τον κόσμο επλούμισες μ’ ανθούς και με λουλούδια

κι εμένα με περίκλωσες στου έρωτα τσ’ αγκάλες.

Σαν προβατώ μαραίνομαι, σα στέκομαι πλανιώμαι

σαν πέφτω ν’ αποκοιμηθώ τον ύπνο δε χορταίνω.

Γιά μήνυσέ μου, λυγερή, γιά μήνυσέ μου, κόρη

νά ’ρθω να πάρω το φιλί πρι βρέξει, πρι χιονίσει

πριν κατεβάσει ό Δούναβος και σύρουν τα ποτάμια.

Ο Μάης κατεξοχήν ερωτικός μήνας, με αντικρουόμενες ωστόσο προσεγγίσεις, έχει την… «τιμητική του» και στην ευρύτατα γνωστή, στην ύπαιθρο Κέρκυρα, παραλογή με τον τίτλο «Ο Κωνσταντίνος ο μικρός». Σ΄αυτήν, το φύτεμα και ο γάμος το Μάη, κατά τις μεσαιωνικές προλήψεις, συνοδεύονται από κακοτυχία.

Οι τρεις πρώτοι στίχοι του τραγουδιστού αυτού χορού αναφέρουν:

Ο Κωσταντίνος ο μικρός ο μικροκωσταντίνος,

το Μάη φυτειάν εφύτευε, το Μάη γυναίκα επήρε,

το Μάη του ‘ρθε μήνυμα, να πάει μακριά στα ξένα…

Σε ένα άλλο αγροτικό κερκυραϊκό δίστιχο τση αγάπης, αναφέρεται:

                  Το Μάη αποφάσισα για να σε αγαπήσω

                δεν ημπορώ χωρίς εσέ στον κόσμο αυτό να ζήσω

Ο Μάης δεν λείπει ούτε από τα τοπικά νανουρίσματα. Ο Γεράσιμος Χυτήρης κατέγραψε ένα από αυτά στους Κουραμάδες (το χωριό του) το 1945, όπως του το απήγγειλε η Αναστασιά Χυτήρη, το γένος Λαγκαδίτη. Το σχετικό απόσπασμα αναφέρει:

«Έλα ύπνε έπαρέ το και γλυκά αποκοίμησέ το.

Έπαρ’ το στου Μάη τον κήπο και στου Μάη το περιβόλι

Να του δώκει ο Μάης το μήλο κι ο Θερτής το γλυκό σύκο

Κι ο Άουστος από τ’ αμπέλι, το σταφύλι πού ‘ ναι μέλι…»

Στη σημερινή Κέρκυρα, ο ερχομός του Μάη, γιορτάζεται όπως και στην άλλη Ελλάδα, με την έξοδο στην εξοχή και το πλέξιμο του στεφανιού με λουλούδια. Το στεφάνι κρεμάμε στην πόρτα του σπιτιού, ώσπου, 53 μέρες μετά, την παραμονή της γιορτής τ΄Αη Γιαννιού, στις 23 Ιουνίου (θερινό ηλιοστάσιο) το ρίχνουμε στις λαμπατίνες για να καεί μαζί με τα κοτσάνια από τη ρίγανη της προηγούμενης χρονιάς και με ξερά χόρτα της εποχής. Πάνω από τις λαμπατίνες αυτές, κατά το τοπικό έθιμο, περνάμε τρεις φορές για εξαγνισμό από κάθε κακό της χρονιάς που πέρασε, κάνοντας παράλληλα και μίαν ευχή.

Στέφανος Πουλημένος

Πηγή: Γερασίμου Χυτήρη - Τα Λαογραφικά της Κέρκυρας

Σημειώσεις: 

1. Ο Ανδρέας Μουστοξύδης (Κέρκυρα,1785 – 1860) ήταν Έλληνας λόγιος και πολιτικός των Επτανήσων του 19ου αιώνα.

2. Η ειρεσιώνη ήταν στην αρχαία Ελλάδα κλαδί στολισμένου δένδρου, που αργότερα συνδυάστηκε με τα κάλαντα. Στην εν λόγω περίπτωση ήταν λιγνό κυπαρίσσι, στολισμένο.

3. Ο αγερμός είναι ένας όμιλος ανθρώπων που γυρίζει από σπίτι σε σπίτι σε όλο το χωριό και πραγματοποιεί έτσι, συμβολικά, μια κυκλική πομπή, ανταλλάσσονται ευχές και τραγούδια (κάλαντα) με τους νοικοκυραίους και αυτοί τους δίνουν σαν ανταμοιβή διάφορα φαγώσιμα της ημέρας.

ΑΝΑΣΤΑΣΗ στους Κυνοπιάστες

Οκτασέλιδο ένθετο στην εφημ. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, με την 5 αιώνων ιστορία της εκκλησίας της Υ.Θ. Ελεούσας Κυνοπιαστών

Μια σύντομη αναδρομή στην, πέντε (5) αιώνων, ιστορία της εκκλησίας της Παναγίας των Κυνοπιαστών, κυκλοφόρησε σε οκτασέλιδο ένθετο, στην ημερήσια κερκυραϊκή εφημερίδα «ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ», με το φύλλο της Μεγ. Παρασκευής 14 Απριλίου 2017.

Πρόκειται για περίληψη της ομιλίας  –  παρουσίασης  της ιστορίας του ναού της Υ.Θ. Ελεούσας, που έκανε μέσα στην ίδια την εκκλησία, ο πρώην νομάρχης και Δήμαρχος Αχιλλείων, Στέφανος Πουλημένος, το Σάββατο 25 Μαρτίου 2017, σε συνεργασία με την Ενορία και τον εφημέριο π. Χρυσόστομο Κουτσούρη.

Μετά από αίτημα πολλών φίλων της ΕΣΤΙΑΣ Κυνοπιαστών, αναρτώνται εδώ, οι 8 σελίδες της σύντομης αυτής ιστορικής αναδρομής. 

Ημερίδα για τη μαυρίλα των εσπεριδοειδών, την Παρασκευή 7 Απριλίου, ώρα 7 μ.μ. στο Γαστούρι

Τα αίτια της εμφάνισης και εξάπλωσης της ασθένειας των εσπεριδοειδών (μαυρίλα), οι ορθολογικοί τρόποι πρόληψης, καθώς και οι μέθοδοι αντιμετώπισης και θεραπείας της ασθένειας, που τείνει να πάρει διαστάσεις επιδημίας στα εσπεριδοειδή - και όχι μόνο - σε όλο σχεδόν το νησί της Κέρκυρας, είναι το αντικείμενο ημερίδας που οργανώνει η Επιτροπή Πρωτοβουλίας της Δ.Ε. Αχιλλείων, την Παρασκευή 7 Απριλίου 2017, στις 7 το απόγευμα, στην αίθουσα της Φιλαρμονικής Γαστουρίου.

Ομιλητές στην ημερίδα είναι οι:

• ·        Σταμάτης Γκίνης, Βιολόγος, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Ι.Ν.
• ·        Βάσω Μανιώτη, Γεωπόνος του Τμ. Φυτικής Παραγωγής του Δήμου Κέρκυρας
• ·        Βησσαρίων Καραμέτος, Γεωπόνος, Πρόεδρος Συνδέσμου Γεωπόνων Κέρκυρας,
• ·        Χρήστος Μουζακίτης, Γεωπόνος
• ·        Δημήτρης Κοντός, Ειδικός στο κλάδεμα, μπόλιασμα, ψεκασμό και στη λίπανση των εσπεριδοειδών.

Τη συζήτηση συντονίζει ο δημοσιογράφος Στέφανος Πουλημένος.

Η  ημερίδα είναι ανοικτή και ελεύθερη για το κοινό, με καλοδεχούμενο κάθε ενδιαφερόμενο για την αντιμετώπιση του σοβαρότατου προβλήματος της μαυρίλας των εσπεριδοειδών μας.

Παρουσίαση παιδικού βιβλίου στους Κυνοπιάστες

Το παιδικό βιβλίο «Η φαντασία δημιουργεί ιστορία» της φιλολόγου Ελένης Ρένεση, παρουσιάζεται το ερχόμενο Σάββατο 1 Απριλίου 2017, στις 6.30΄ το απόγευμα, στην αίθουσα της Φιλαρμονικής Κυνοπιαστών.

Την παρουσίαση, που γίνεται στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου, θα συντονίσει ο δάσκαλος του Δημοτικού Σχολείου Κυνοπιαστών ενώ για το βιβλίο – παραμύθι, θα μιλήσουν:

• Ο Στέφανος Παπαδόπουλος, δάσκαλος του Δημοτικού Σχολείου Κυνοπιαστών
• Η Κατερίνα Καρύδη, δασκάλα του 9^ου Δημοτικού Σχολείου της Κέρκυρας και
• Η Ελένη Ρένεση, φιλόλογος και συγγραφέας του βιβλίου.

Χαιρετισμό θα απευθύνει  ο Γραμματέας της Εστίας Ιστορίας και Πολιτισμού Κυνοπιαστών – πρώην Νομάρχης Στέφανος Πουλημένος.

Το παραμύθι θα ζωντανέψουν παιδιά του Δημοτικού Σχολείου Κυνοπιαστών, με το θεατρικό του.

Για την παρουσίαση συμπράττουν Η Φιλαρμονική Κυνοπιαστών, η Εστία Ιστορίας και Πολιτισμού Κυνοπιαστών "Γρηγόρης & Κώστας Δαφνής" και οι εκδόσεις «Ωρίωνας"

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ

Το παραμύθι μας ταξιδεύει με νοσταλγικό τρόπο στις εποχές που οι γιαγιάδες και οι παππούδες έλεγαν ιστορίες στα εγγόνια τους. Σε αυτό περιγράφεται η ιστορία ενός βυρσοδέψη από την Άμφισσα, του Θωμά του Φαντασιόπληκτου που έπλαθε με το μυαλό του μύθους που ποιος ξέρει αν όντως ήταν αληθινοί… και που σήμερα αναβιώνουν με διάφορα δρώμενα δημιουργώντας ιστορία. 
Μέσα από τα μάτια της  Ελενίτσας, ενός ονειροπόλου κοριτσιού που από τα παραμύθια του παππού και της γιαγιάς, ταξιδεύει στα έθιμα, τις αξίες και την απλότητα που λείπει από την εποχή μας, ακούγοντας την ιστορία γεμάτη μυστήριο οι μικροί μας αναγνώστες μαθαίνουν για την τέχνη της βυρσοδεψίας με έναν τρόπο πιο διασκεδαστικό. 
Το παραμύθι διαθέτει παράρτημα δημιουργικής γραφής για να εξοικειωθούν τα παιδιά με αυτά που έμαθαν και να εκφράσουν τους προβληματισμούς  τους, τις σκέψεις  τους και γιατί όχι να γράψουν με βοηθό τη φαντασία τους το δικό τους παραμύθι. 
Το παραμύθι στηρίχθηκε στο ιστορικό – ερευνητικό βιβλίο της συγγραφέα «Η παραδοσιακή βυρσοδεψία στην Άμφισσα, 18ος-20ος αι.» και ενδείκνυται ως εκπαιδευτικό project σχετικά με τα φθίνοντα παραδοσιακά επαγγέλματα στο πλαίσιο της φιλαναγνωσίας στα Δημοτικά σχολεία που επιθυμούν μια τέτοια δράση.
 Όποιος ενδιαφέρεται να το προμηθευτεί μπορεί σε αρκετά βιβλιοπωλεία ή διαδικτυακά στις εκδόσεις Ωρίωνας στο www.orionasbooks.gr  και στο τηλέφωνο 2310 534760. 

Ζωηρό το ενδιαφέρον για την ιστορία πέντε αιώνων του ναού της Υ.Θ. Ελεούσας Κυνοπιαστών

Εξαιρετική επιτυχία σημείωσε η εκδήλωση παρουσίασης της, πέντε (5) αιώνων, ιστορίας του ναού της Υπεραγίας Θεοτόκου Ελεούσας των Κυνοπιαστών, που οργανώθηκε από την ομώνυμη Ενορία και την Εστία Ιστορίας και Πολιτισμού Κυνοπιαστών «Γρηγόρης & Κώστας Δαφνής».

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου 25 Μαρτίου 2017, μέσα στον ίδιο το ναό, που γέμισε ασφυκτικά από κατοίκους του χωριού και γενικότερα φιλίστορες.

Χαιρετισμό στο ξεκίνημα, απηύθυνε ο εφημέριος της Ενορίας, αρχιμανδρίτης π. Χρυσόστομος Κουτσούρης, που αναφέρθηκε στην απόφαση να είναι καθημερινά επισκέψιμος ο ναός της Υ.Θ. Ελεούσας, για να μπορεί να συντηρείται και να παραδοθεί ακόμη καλύτερος στις επόμενες γενιές, ενώ το ιστορικό θέμα ερεύνησε, επιμελήθηκε και παρουσίασε ο δημοσιογράφος – ερευνητής Στέφανος Πουλημένος, με τη χρήση ηλεκτρονικού συστήματος προβολής εικόνας και ήχου.

.

Η ιστορική διαδρομή

Στην ανάπτυξη του θέματος, που τοποθετήθηκε στο ιστορικό πλαίσιο των τελευταίων 5 αιώνων, προβλήθηκε αρχειακό υλικό από το 1542 έως και τον 20ό αιώνα, υλικό που προέρχεται από τα Αρχεία Νομού Κέρκυρας και το Αρχείο της Ενορίας, το οποίο τηρείται από το 1689 και αναλύθηκαν επ’ αυτού πληροφορίες που φωτίζουν πολλές από τις πτυχές της ιστορίας του ναού, που αποτέλεσε το επίκεντρο της ζωής της μικρής κοινωνίας του χωριού.

Προβλήθηκε ακόμη πλήθος φωτογραφιών από τη σταθερή και κινητή, ιδιαίτερα αξιόλογη εικονογράφησή του καθώς και στοιχεία από τον αρχιτεκτονικό διάκοσμο του ναού, που σε μεγάλο βαθμό ήταν άγνωστος ακόμη και στους τακτικά εκκλησιαζόμενους εκεί, ενώ παρουσιάστηκαν αναλυτικά οι κυριότεροι σταθμοί στην πέντε (5) αιώνων ιστορία του.

Τέλος, παρουσιάστηκε ονομαστικός κατάλογος των ιερέων που υπηρέτησαν κατά την μακρά αυτή περίοδο, στο ναό και προβλήθηκε βίντεο από εκπομπή της ΕΡΤ, με μαυρόασπρα πλάνα της Εκκλησιαστικής Χορωδίας και της Φιλαρμονικής των Κυνοπιαστών, από την τελετή αγιασμού των υδάτων στο ναό, τα Θεοφάνια του 1983.

Παρουσίες

Ανάμεσα στο πυκνό ακροατήριο, διακρίναμε τον πρώην βουλευτή Στέφανο Γκίκα, τον πρώην Περιφερειάρχη Σπύρο Σπύρου, τον πρώην Γ.Γ. της Περιφέρειας Κώστα Γεωργαλίδη, τον Πρόεδρο και τον Αντιπρόεδρο της Χορωδίας Κέρκυρας κ.κ. Τάκη Μεταλληνό και Σπύρο Μέξα, τον καθηγητή του Τ.Μ.Σ. του Ιονίου Πανεπιστημίου Ευστάθιο Μακρή, τον καταγόμενο από τους Κυνοπιάστες, Δικηγόρο Μάριο Παϊπέτη, που είναι και δωρητής του ελαιοτριβείου – Μουσείου Ελιάς, τον πρόεδρο της Δημοτικής Κοινότητας Κυνοπιαστών Μενέλαο Αρβανιτάκη, τον Πρόεδρο της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Κέρκυρας Φώντα Αλαμάνο, Τον Πρόεδρο της Ένωσης Χορωδιών Κέρκυρας, Αντώνη Μάμαλο, τους ιστορικούς ερευνητές Σπύρο Γαούτση, γραμματέα της Καθολικής Αρχιεπισκοπής και Δημήτρη Καρύδη, δικηγόρο, Ντίνο Μπαλανίκα, γραμματέα του Πολιτιστικού Συλλόγου Βιρού, την γερόντισσα Ευπραξία, ηγουμένη της Ι. Μονής Αγίας Παρασκευής Κυνοπιαστών, τον εφημέριο της ενορίας Αγ. Κυριακής Χρυσίδας π. Ευάγγελο Κούτρα, ιερείς άλλων ενοριών κ.α.

Στην προβολή των εικόνων ήταν ο φοιτητής πληροφορικής στο Ι.Π. Κωνσταντίνος Μπέζας, ενώ οι φωτογραφίες ήταν του Σπύρου Φ. Σκορδίλη, που μαγνητοσκόπησε την εκδήλωση και θα αναρτηθεί σύντομα στο διαδίκτυο.