Τετάρτη, 25 Ιουνίου 2014

Δρώμενα του Κλήδoνα, λαμπατίνες και πανηγύρι τ’ Αη Γιαννιού, ένα «γεμάτο» γιορταστικό τριήμερο, στους Κυνοπιάστες

Με μεγάλη επιτυχία έγιναν κι εφέτος τα λαϊκά δρώμενα γύρω από τον Κλήδονα και τον Αη Γιάννη το Λαμπατάρη, στους  Κυνοπιάστες.

Τα έθιμα του Κλήδονα «ξετυλίχτηκαν» στην μικρή πλατεία του Άη Γιάννη, το βράδυ της Κυριακής 22 Ιουνίου 2014, από κορίτσια και αγόρια του χωριού, που ξαναθύμισαν τα δρώμενα του «αμίλητου νερού», των μπουλετιών, των κουκιών, του αυγού και του δεματιού από ξερά χόρτα με το πρωτομαγιάτικο στεφάνι.
Μικροί και μεγάλοι παρακολούθησαν με ενδιαφέρον τα δρώμενα του Κλήδoνα, απολαμβάνοντας ενδιάμεσα τοπικά παραδοσιακά τραγούδια από τον Πολυφωνικό Χορό «Γειτονία», όπως τα «’Ηθελα να…», τις «Βεργούλες» και τα «Μαύρα μάτια», το γνωστό τραγούδι των πανηγυριών μας, που ξεσήκωσε όλους στο ρυθμό του κερκυραϊκού συρτού χορού.
Την επιμέλεια της όλης εκδήλωσης είχε η εκπαιδευτικός Ευτυχία Σουρβίνου – Ανυφαντή.
Ακολούθησε μικρό πρόγραμμα τοπικών παραδοσιακών χορών, από το νεανικό χορευτικό σχήμα του χωριού, την επιμέλεια του οποίου είχε κι εφέτος ο Κυνοπιαστινός καθηγητής φυσικής αγωγής, Νίκος Σουρβίνος.

Νέοι και νέες χόρεψαν τους τοπικούς χορούς, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η απόδοση με τραγούδι και χορό του «Γαζιανάκη», ενός παμπάλαιου τραγουδιού που αποτελεί παραλλαγή αποσπάσματος του βυζαντινού ποιήματος «Λιογέννητη», του 11ου αιώνα!

Το βράδυ της επομένης, παραμονή της γιορτής του Αη Γιαννιού, μετά τον πανηγυρικό Εσπερινό, άναψαν οι τρεις μεγάλες λαμπατίνες, στο προαύλιο της εκκλησίας, πάνω από τις οποίες πέρασαν μικροί και μεγάλοι, κάνοντας μια ευχή.
Ακολούθησε λαϊκό πανηγύρι που συνεχίστηκε και το βράδυ ανήμερα της γιορτής με μεγάλη συμμετοχή κοινού.

Το πρωί της 24ης Ιουνίου, ημέρα που γιορτάζεται το γενέσιο του Αη Γιάννη, τελέστηκε στην ομώνυμη εκκλησία, πανηγυρική Θεία Λειτουργία με αρτοκλασία.


Την εθελοντική τους εργασία προσέφεραν  για μια ακόμη φορά, οι κυρίες της πολιτιστικής επιτροπής της Ενορίας στα του πανηγυριού. Δεν είναι βέβαια οι μόνες, καθώς πολλοί ήταν ακόμη εκείνοι που εργάστηκαν για την οργάνωση των εκδηλώσεων και του πανηγυριού, που έχει και τις περισσότερες απαιτήσεις...

Πέμπτη, 19 Ιουνίου 2014

Την Κυριακή 22/6 στους Κυνοπιάστες, τα λαϊκά δρώμενα της γιορτής τ' Αη Γιαννιού του Κλήδονα

Τα παμπάλαια έθιμα με τα λαϊκά δρώμενα του Κλήδονα και  τις Λαμπατίνες  περιλαμβάνει το διήμερο πρόγραμμα προπαραμονή και παραμονή της γιορτής του Αη Γιάννη στους Κυνοπιάστες.
Στο εκκλησιαστικό μέρος, όπως κάθε χρόνο, την παραμονή της γιορτής, Δευτέρα 23 Ιουνίου, θα τελεστεί στον εορτάζοντα Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου, στους Κυνοπιάστες, ο πανηγυρικός εσπερινός, ενώ το πρωί της Τρίτης 24 Ιουνίου, ανήμερα της γιορτής, που είναι αφιερωμένη στο γενέσιον του Προδρόμου, θα τελεστεί Θεία Λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας.











Στο λαϊκό μέρος των εκδηλώσεων, το απόγευμα της Κυριακής, στις 8.30 μ.μ., νέες και νέοι του χωριού, με την επιμέλεια της εκπαιδευτικού Ευτυχία Σουρβίνου - Ανυφαντή, θ’ αποδώσουν το παμπάλαιο έθιμο του Κλήδονα, με τίτλο «Ανοίγουμε τον Κλήδονα με τ’ Αη Γιαννιού τη χάρη», στην μικρή πλατεία μπροστά στην εορτάζουσα εκκλησία.
Το λαϊκό δρώμενο θα πλαισιώσει ο Πολυφωνικός Χορός Κυνοπιαστών «Γειτονία» αποδίδοντας λαϊκά δίστιχα τση αγάπης, ενώ το νεανικό χορευτικό σύνολο του χωριού, στη συνέχεια, θα παρουσιάσει τοπικούς χορούς.
Φωτό από τις λαμπατίνες των Κυνοπιαστών, Παραμονή τ' Αη Γιαννιού το 2012 
Την παραμονή της γιορτής, θ’ ανάψουν κι εφέτος οι τρεις λαμπατίνες, στον προαύλιο χώρο τ’ Αη Γιαννιού, πάνω από τις οποίες θα περάσουν κυρίως οι νέοι και νέες του χωριού, κάνοντας μίαν ευχή, ενώ θ’ ακολουθήσει πλούσιο μουσικοχορευτικό πρόγραμμα, που θα συνεχιστεί το βράδυ ανήμερα της γιορτής, με τη συμμετοχή λαϊκής ορχήστρας.







Τι είναι ο Κλήδονας

Η ανάρτηση αφισών στο διαδίκτυο και στο χωριό για το έθιμο του Κλήδονα στους Κυνοπιάστες, προκάλεσε ευρεία συζήτηση ανάμεσα σε νέους και νέες του χωριού, για την προέλευση και την ετυμολογία της λέξης αλλά και το ακριβές νόημά της σε σχέση με το έθιμο.
Για να βοηθήσουμε στο διάλογο αυτό μερικά στοιχεία απ' αυτά που βρήκαμε στο διαδίκτυο.

Κλήδονας - ετυμολογία

κλήδονας < μεσαιωνική ελληνική κλήδονας < αρχαία ελληνική κληδών (=μαντικό σημάδι) + -ας < κλέω < κλέος < ινδοευρωπαϊκή (ρίζα)*léwos

κλήδονας αρσενικό
2.   λαϊκό έθιμο που επιβιώνει από την αρχαιότητα και τελείται στις 23 Ιουνίου (παραμονή της εορτής του γενέσιου του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και κοντά στο θερινό ηλιοστάσιο), σύμφωνα με το οποίο αποκαλύπτεται στις άγαμες κοπέλες η ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου
Τα μονοκοτυλήδονα  και τα δικοτυλήδονα ανθίζανε στον κάμπο  
σου το 'χαν πει στον κλήδονα και σμίξαμε φιλήδονα τα χείλη μας, Μαλάμω! 
(Γιώργος Σεφέρης, Δημοτικό τραγούδι, από τη συλλογή Στροφή)

Εκφράσεις
·        αυτά τα λεν στον κλήδονα: λόγια ψεύτικα, υπερβολικά και ανόητα


Ο Κλήδονας - Πανάρχαιο έθιμο
 Λείψανον της λατρείας του ηλίου

Ο ΟΜΗΡΟΣ ΤΟΝ ΑΝΑΦΕΡΕΙ - ΚΑΙ Ο ΑΙΣΧΥΛΟΣ ΣΤΟΝ "ΠΡΟΜΗΘΕΑ ΔΕΣΜΩΤΗ" - ΚΛΗΔΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΓΟΤΑΝ Ο ΔΙΔΟΜΕΝΟΣ ΧΡΗΣΜΟΣ - ΣΤΗ ΣΜΥΡΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΡΩΜΗ ΥΠΗΡΧΕ ΤΟ ΕΘΙΜΟ - ΠΩΣ ΠΡΟΗΛΘΕ ΤΟ ΠΗΔΗΜΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ

Ο κλήδονας είναι πανάρχαιο έθιμο. Το γνωρίζομε από τον Όμηρο και τη Ρώμη ως ένα μέσο μαντικής χαριτωμένο. Στους αρχαίους πραγματικά μάντευαν από τις τυχαίες φωνές, τους τυχαίους λόγους ορισμένες περιστάσεις. Αυτές οι φωνές είχαν θέση χρησμών. 
Υπήρχαν μάλιστα, όπως στη γενική μαντική, και μάντεις που λέγονταν κληδονιστές ή κληδονιστικοί, επιτήδειοι να εξηγούν τις μαντείες "από κληδόνων" - φωνών δηλαδή - όπως υπήρχαν και εκείνοι που εξηγούσαν τους οιωνούς, τα ονείρατα κλπ.
Κληδονισμός και σήμερα κλήδονας λέγονταν ο χρησμός που δίδονταν μ' αυτού του είδους την μαντική. Στον καιρό του Ομήρου πολύ τον μεταχειρίζονταν τον κλήδονα. Τον αναφέρει δυο φορές. Οι ποιητές επίσης τον μεταχειρίζονταν.
Ο Αισχύλος στον "Προμηθέα Δεσμώτη", αναφέρει τον κλήδονα με όσα λέγει στο χορό των ωκεανίδων νυμφών:

Τρόπους δε μαντικής εστοίχισα
κάκρινα πρώτος εξ ονειράτων α χρη
ύπαρ γενέσθαι κληδόνας δε δυσηκρίτους
εγνώρισ' αυτοίς...

Θα ημπορούσε κανείς πολλά να δώση δείγματα από τ' ανέκδοτα των αρχαίων κληδονίσματα, αλλ' αυτά είναι αρκετά.
Την μαντική λοιπόν αυτή "την από κληδόνων" σε πλείστες πολιτείες ελληνικές, χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι. Στη Σμύρνη, στη Ρώμη υπήρχε το έθιμο αυτό και τ' αναφέρουν οι συγγραφείς. Υπήρχε και τη βυζαντινή περίοδο, αλλά ο Χρυσόστομος κατακρίνει τους κληδονισμούς, τους οιωνισμούς, τις μαντείες, τις επωδές, τις γητειές και τα παρόμοια, απορρίπτοντάς τα ως δεισιδαιμονίες.
Ο σημερινός κλήδονας είναι πανελλήνιο έθιμο. Στη Θράκη, Μακεδονία, Θεσσαλία, Στερεά, νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, Κρήτη και Πελοπόννησο, παντού τελείται το έθιμο συνδυαζόμενο με φωτιές και πηδήματα. Τόσον ωραία είναι τα δρώμενα, ώστε έχουμε και περιηγητικά κείμενα του 18ου αιώνα, που περιγράφουν το ποιητικό τούτο έθιμο με ευλάβεια, περισώζοντας και ανάλογα δίστιχα.
Στο Voyage Litteraire en Grece 1775 έχουμε ένα τέτοιο κείμενο. Σαν να 'ναι γραμμένο σήμερα "Την παραμονή της ωρισμένης ημέρας, για τον κλήδονα, δυο κόρες μαζεύουν από την ομήγυρη που πρόκειται να συμμετάσχη, από ένα μικρό αντικείμενο... κλπ".
Νομίζεις διαβάζοντάς το πως βρίσκεσαι σε σημερινή τελετή του εθίμου. Ο Γάλλος περιηγητής μαγεμένος εκθειάζει το έθιμο ως πολύ ποιητικό και χαριτωμένο.
Η γιορτή αυτή συμπίπτοντας με το θερινό ηλιοστάσιο φαίνεται πως κι αυτή είναι λείψανο της παλαιοτάτης λατρείας του ηλίου, γιατί σε πολλά μέρη τη λένε "Τ' Αγιαννιού του λιοτροπιού".
Σ' όλη την Ελλάδα, στο πανελλήνιο, συνηθίζουν να ανάβουν πολύπληθείς πυράς – λαμπατίνες τις λέμε στην Κέρκυρα - που πηδούν πάνω τους παιδιά, νέοι, νέες, γέροντες, κάνοντας μιαν ευχή, είτε χορεύουν ψάλλοντας διάφορα τραγούδια.
Τούτο γίνεται όπως ξέρουμε σ' όλους τους ευρωπαϊκούς λαούς. Αυτή η διάδοση του εθίμου και σε λαούς, που συναμεταξύ τους διαφέρουν στην καταγωγή και τις παραδόσεις, καταδείχνει πως το έθιμο είναι πανάρχαιο. Το πήδημα της φωτιάς προήλθε από τη γνώμη ότι "τα συμβαίνοντα αυτοίς δυσχερή κατακαίεσθαι και ετέροις αγαθοίς επιτυγχάνειν".
Ο Ζωναράς αποκαλεί τις αναπτόμενες φωτιές και τα πηδήματα "έθη ελληνικά τε και εθνικά". Ο Βαλσαμών τ' ανάγει στους Έλληνας και Ιουδαίους. Ο Οβίδιος μαρτυρεί πως στην επέτειο της κτίσεως της Ρώμης, περνούσαν τα ζώα τα σπιτικά πάνω από φωτιές για να τα φυλάξη από δυστυχήματα. Οι Χαναναίοι κατά τη Βίβλο άναβαν φωτιά και την πηδούσαν για να καθαριστούν, όπως και σήμερα, αυτά τα βεβαιώνει ο Ν. Πολίτης στα "Σύμμικτά" του.
 Σήμερα ο κλήδονας είναι πανελλήνιο έθιμο γνωστότατο και κοινότατο μέσο μαντικής για τα κορίτσια, που επιζητούν να μαντεύσουν κάθε τέτοια εποχή τη μελλοντική τους ευτυχία, κυρίως την αποκατάστασή τους και το γάμο τους. Και γίνεται το έθιμο αυτούσιο παντού στις 23-24 Ιουνίου, όπως το ξέρουμε.
 Έτσι βγάζοντας τα σημάδια από το αγγείο εκφωνούνται δίστιχα ιαμβικά, που αποκαλύπτουν τους πόθους και τις επιθυμίες των κοριτσιών για το μέλλον. Σε κάθε βγάλσιμο του σημαδιού και την εκφώνηση του δίστιχου, αναζητούνται συμπεράσματα ανάλογα με την προτίμηση της κάθε μιας. Ο κάτοχος του σημαδιού βγαίνει ευχαριστημένος ή λυπημένος ανάλογα με το δίστιχό του. Μια γεροντοκόρη μπορεί ν' ακούση τα εξής:

- Έναν καιρό ήμουν άγγελος τώρα αγγελέθουν άλλοι
στις βρύσες πό' πινα νερό, τώρα το πίνουν άλλοι.

Μια απελπισμένη που καταριέται μπορεί ν' ακούση το εξής:

- Βουνά μην πρασινίζετε και δέντρα μην ανθείτε
αν μαραθή η αγάπη μου και σεις να μαραθήτε.

Τα δίστιχά μας που είναι χιλιάδες χιλιάδων, τα κατέταξεν ο Ν. Πολίτης και τα χώρισε σε παινέματα, σ' ερωτικά, της αγάπης, σ' αλληγορικά, σε καημού και βασάνων, σε κατάρες, σε τεχνάσματα αγάπης, σε γνωμικά κλπ. 
Η συλλογή τους, που είναι κολοσσιαία, αποτελεί ένα θησαυρό ανεκτίμητο, απ' όπου αναδείχνεται η ποιητική διάθεση του λαού μας, η ποιητική έξαρση και ενέργεια και γλωσσοπλαστική αρετή μας.

- Δεντρί του παραδείσου είναι το μπόγι σου
και της κανέλλας τ' ανθί, το σόγι σου.

- Ώμορφα παλληκάρια μου τη νειότη σας χαρήτε
γιατί θα 'ρτ' ένας καιρός που θα τη στερηθήτε.



Η μοσχοβολιά του ποιητικού περιβολιού του ελληνικού λαού δεν έχει αντίκρυσμα, όπως και η μετρική και η ρυθμική εντέλεια.

Δευτέρα, 16 Ιουνίου 2014

Μικρή βελτίωση στη λειτουργία του εγκαταλειμμένου Βιολογικού Καθαρισμού Λυμάτων των Κυνοπιαστών, αλλά…

Μικρή βελτίωση στη λειτουργία του βιολογικού καθαρισμού (ΒΙΟΚΑ) των Κυνοπιαστών καταγράφηκε τις τελευταίες μέρες, μετά από συνεχείς οχλήσεις των εκπροσώπων της Δημοτικής Κοινότητας και κατοίκων της ευρύτερης περιοχής προς του ιθύνοντες της συνήθως «κουφής» ΔΕΥΑΚ.
Η εγκατάσταση ήταν, για άγνωστη αλλά σίγουρα μακρά, χρονική περίοδο, εκτός λειτουργίας και τα λύματα όπως έμπαιναν στις δεξαμενές του ΒΙΟΚΑ, έτσι έπεφταν, χωρίς επεξεργασία, στον παρακείμενο χείμαρρο, προκαλώντας έντονη δυσοσμία, κίνδυνο ρύπανσης της υπόγειας υδροφορίας και ακόμη σοβαρότερο κίνδυνο νοσηρών καταστάσεων από τα κουνούπια που αναπαράγονται εκεί με ιλιγγιώδεις ρυθμούς.
Η τελευταία, έστω και υποτυπώδης ανθρώπινη παρουσία, επανέθεσε σε λειτουργία το σύστημα αερισμού (οξυγόνωσης) των λυμάτων, αλλά είναι εμφανής η ανάγκη αφαίρεσης λυματολάσπης και η συστηματική συντήρησή της, για να επανέλθει σταδιακά η εγκατάσταση σε φυσιολογικά επίπεδα λειτουργικής απόδοσης.

Η εικόνα στον ΒΙΟΚΑ


Η συνολική εικόνα στο ΒΙΟΚΑ Κυνοπιαστών, που είναι η πρώτη του είδους μονάδα επεξεργασίας λυμάτων σε οικισμό της Κέρκυρας (κατασκευάστηκε από την Κοινότητα Κυνοπιαστών και λειτουργεί από το 1990) είναι απελπιστικά κακή. Η μακρόχρονη εγκατάλειψη είναι φανερή με την πρώτη ματιά. Τα μεταλλικά στοιχεία  έχουν μείνει ασυντήρητα και αφημένα στη φθορά του χρόνου, ενώ αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζουν στο σύνολό τους και οι ηλεκρομηχανολογικές εγκαταστάσεις. Η γύρω άγρια βλάστηση οργιάζει και εγκαταλειμμένα εξαρτήματα και μηχανήματα είναι διάσπαρτα και σαπίζουν στον περιβάλλοντα χώρο.

Ανάγκη άμεσης παρέμβασης

Το πλέον επείγον όμως πρόβλημα, που απαιτεί άμεση λύση, πριν έχουμε οδυνηρές συνέπειες στη δημόσια υγεία, είναι αυτό με τα λιμνάζοντα ύδατα στις εγκαταλειμμένες, εκτός λειτουργίας, δεξαμενές, της αρχικής εγκατάστασης, που έχουν γίνει εκτεταμένη εστία αναπαραγωγής μολυσμένων κουνουπιών, στην πράσινη επιφάνειά τους (φωτο). Τα νερά αυτά  πρέπει απαραιτήτως να αντληθούν και οι εγκαταστάσεις να απολυμανθούν.
Επιτακτική είναι τέλος, η ανάγκη να οριστεί από την πολιτική και τεχνική ηγεσία της ΔΕΥΑΚ, συντηρητής της εγκατάστασης σε καθημερινή βάση, με συστηματική καθοδήγηση από τεχνικό που γνωρίζει τα της λειτουργίας του ΒΙΟΚΑ.


΄Ομορφη γιορτή λήξης του σχολικού έτους στο Δημοτικό Σχολείο Κυνοπιαστών

Με την ευκαιρία της λήξης του σχολικού έτους 2013 - 2014 πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης 11 Ιουνίου 2014, στο προαύλιο του Δημοτικού Σχολείου Κυνοπιαστών, η καθιερωμένη καλοκαιρινή γιορτή. Όμορφες στιγμές για όλους που έκαναν και τους μεγαλύτερους να νιώσουν, έστω και για λίγο, παιδιά.
Η γιορτή, στο πρώτο μέρος περιλάμβανε  παραδοσιακούς χορούς, τραγούδια και διασκεδαστικά παιχνίδια.
Οι μαθητές όλων των τάξεων χάρισαν όμορφες εικόνες στους παρευρισκόμενους γονείς και κηδεμόνες που γέμισαν τον χώρο του σχολείου.
Ιδιαίτερη συγκίνηση δημιούργησε η μικρή ταινία που προβλήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου. Μια ταινία - αφιέρωμα στους μαθητές της έκτης τάξης που μετά από 6 χρόνια αποχαιρετούν το Δημοτικό και πάνε στην επόμενη βαθμίδα εκπαίδευσης, το Γυμνάσιο.


Η γιορτή έκλεισε με τις ευχές όλων για καλό καλοκαίρι αλλά και με ένα μικρό κέρασμα από το Σύλλογο Γονέων του σχολείου.